#COVID19जम्मा संक्रमितमृत्युहाल बिरामीहरुनिको भएका
विश्व10083668121670922582464972844940
नेपाल27009220173252264823
काठमाडौं ।कोरोना संक्रमणका कारण कर्जा लगानी नहुँदा अहिले बैंकिङ प्रणालीमा लगानी योग्य पूँजी (तरलता) थुप्रिएको छ ।कोरोना संक्रमणका कारण लगभग चार महिनाको लकडाउनका कारण ठूला ठूला योजना तथा परियोजनाहरुमा लगानी विस्तार हुन सकेको छैन । पहिले स्वीकृति भएका ऋणहरु पनि लकडाउनका कारण पूर्णरुपमा प्रभावित भए । बैंकमा निक्षेप बढ्यो तर कर्जा लगानी नहुँदा बैंकिङ प्रणालीमा तरलताको मात्रा बढ्न जाँदा अहिले सरकार, नेपाल राष्ट्र बैंक तथा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरु चिन्तित छन् ।के गर्दैछ राष्ट्र बैंक ?यतिबेला बैंकिङ प्रणालीमा अधिक तरलता भएका कारण बैंकलाई कहाँ लगानी गर्ने भन्ने चिन्ता छ । बैंकमा अघिक तरलता भएपछि राष्ट्र बैंकले हस्तक्षेप नगर्ने हो भने यसले समस्या निम्त्याउँछ । त्यसैले यसलाई तत्काल व्यवस्थापन गर्न पनि समस्या नै हुने राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता गुणाकर भट्टले बताए । तर कोरोनाको संक्रमण कम हुँदै गएपछि केही समयमा तलरता व्यवस्थापन सहज हुने उनको भनाइ छ । कोरोनाको संक्रमण कम हुँदै गएपछि आर्थिक गतिविधी सुचारु हुँदै जान्छन् । त्यसपछि मात्रै लगानी विस्तार गर्दा तरलता व्यवस्थापन गर्न सकिने प्रवक्ता भट्टको भनाइ छ । बजेटसँग सम्बन्धीत कामहरु अघि बढेपछि तरलता व्यवस्थापन हुँदै जाने उनले बताए । निर्माणसँग सम्बन्धीत कामहरु र उद्योग संचालन हुने वित्तिकै तरलता व्यवस्थापन हुँदै जाने प्रवक्ता भट्टले बताए ।अहिले बैकिङ प्रणालीमा २०० अर्बको हाराहारीमा अधिक तरलता छ । दुई दिन अघि बैंकिङ प्रणालीमा १ खर्ब ८७ अर्ब रुपैयाँ अधिक तरलता थियो । अधिक तरलता भएपछि बैंकिङ प्रणालीलाई सन्तुलनमा ल्याउन राष्ट्र बैंकले रिभर्स रिपो जारी गरिसकेको छ । रिभर्स रिपोमार्फत राष्ट्र बैंकले बजारबाट १ सय २० अर्ब रुपैँयाँ उठाइसकेको छ । राष्ट्र बैंकले साउन ८ र १५ गते गरेर २०÷२० अर्बका दरले रिभर्स रिपो जारी गरि बजारबाट पैसा उठाएको छ । ८ गतेको रिभर्स रिपोका लागि २२ वटा संस्थाबाट विभिन्न दरमा १३५ वटा आवेदन परका थिए । ती संस्थाहरुबाट राष्ट्र बैंकले ०.०४६४ प्रतिशतमा पैसा उठायो । २० अर्ब तरलताका लागि ६८ अर्ब २० करोड रुपैयाँ बराबरको आवेदन परेको थियो । साउन १५ गते १९ वटा संस्थाले १ सय २३ वटा आवेदन दिए । त्यस दिन राष्ट्र बैंकले ०.०३३० प्रतिशतमा तरलता उठायो । साउन १५ गतेका लागि ८३ अर्ब ५ करोड रुपैयाँको आवेदन परेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ । राष्ट्र बैंकले मौद्रिक नीतिमा कम्तिमा एक प्रतिशत ब्याज दिने भन्ने घोषणा गरेको भए पनि न्युन ब्याजदरमा तरलता उठाएको छ ।घर र गाडीमा जान थाल्यो कर्जाबैंकिङ प्रणालीमा अधिक तरलता बढेपछि ब्याजको दर पनि तल झरेको छ । बैंकमा पैसा थुप्रिएर लगानी गर्न नपाएका बैंकहरुलाई ठूलो लगानी गर्न आर्थिक गतिविधी सहज नभएसम्म ठूला आयोजना तथा परियोजनाहरुमा लगानी विस्तार गर्न सक्ने अवस्था देखिँदैन । त्यसकारण बैंकहरुले तत्काल लगानी गर्ने बाटो खोजिरहेका छन् । जसका लागि आधार दर घटाएर घर र गाडीमा धमाधम कर्जा योजनाहरु सार्वजनिक गरिरहेका छन् । घर तथा गाडीहरुमा पनि लगानी गर्दा पछिल्लो समय केही मात्रामा कर्जा विस्तार भएको देखिन्छ । असार पहिलो साता सम्ममा बैंकहरुको कुल निक्षेप संकलन ३४ खर्ब ६२ अर्ब रुपैयाँ रहेको छ भने कर्जा लगानी २८ खर्ब ६७ अर्ब रुपैयाँ रहेको छ । प्रणालीमा तरलता बढेपछि वाणिज्य बैंकहरुबीचको अन्तर बैंक कारोबार पनि हुन छोडेको छ । विकास बैंक र फाइनान्स कम्पनीहरुले भने केही मात्रामा मात्रै सापटी चलाइरहेका छन् । उनीहरुले ०.२५ प्रतिशतमै पैसा पाइरहेका छन् ।यसो भन्छन् सरोकारवालाहरुअहिले कोरोना भाइरसको संक्रमणका कारण तत्काल ठूला आयोजना तथा परियोजनामा लगानी गर्न समस्या हुने बैंकर्स संघका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अनिल शर्माले बताए । मौद्रिक नीतिमा तोकिए अनुसारको सीमासम्म बैंकले लगानी गर्नै पर्ने भएकाले प्रोत्साहन गर्दै लगानी बढाउनु पर्ने देखिएको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत शर्माको भनाइ छ । अहिले बैंकमा प्रशस्त पैसा भएकाले ब्याजदर पनि सस्तो भएका कारण कर्जा लिन सजिलो भएकाले लगानी गर्न केही सहज हुने बताउँछन् ।त्यस्तै, बैकिङ विज्ञ अनलराज भट्टराईले तरलता व्यवस्थापनका लागि राष्ट्र बैंकको मुख मात्र ताक्न नहुने बताए । तर राष्ट्र बैंकले यस्तो बेलामा ब्याजदर कोरिडोरलाई व्यवस्थित गर्नुपर्ने थियो तर त्यसो नगरेको उनी बताउँछन् । राष्ट्र बैंकले ब्याजदर करिडोरलाई व्यवस्थित नगर्दा अन्तर बैंक ब्याजदर निकै तल झरेको उनको भनाइ छ । मुलुकमा वित्तीय पहुँच नभएर कर्जा नपाएको समूह निकै ठूलो भएकाले त्यस्तो समूहका लागि कर्जाका योजनाहरु ल्याएर कर्जा विस्तार गर्न सक्ने भट्टराईको भनाइ छ ।

बैंकमा बढ्यो तरलता : कसरी हुँदैछ व्यवस्थापन ?

काठमाडौं ।

कोरोना संक्रमणका कारण कर्जा लगानी नहुँदा अहिले बैंकिङ प्रणालीमा लगानी योग्य पूँजी (तरलता) थुप्रिएको छ ।

कोरोना संक्रमणका कारण लगभग चार महिनाको लकडाउनका कारण ठूला ठूला योजना तथा परियोजनाहरुमा लगानी विस्तार हुन सकेको छैन । पहिले स्वीकृति भएका ऋणहरु पनि लकडाउनका कारण पूर्णरुपमा प्रभावित भए । बैंकमा निक्षेप बढ्यो तर कर्जा लगानी नहुँदा बैंकिङ प्रणालीमा तरलताको मात्रा बढ्न जाँदा अहिले सरकार, नेपाल राष्ट्र बैंक तथा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरु चिन्तित छन् ।

के गर्दैछ राष्ट्र बैंक ?

यतिबेला बैंकिङ प्रणालीमा अधिक तरलता भएका कारण बैंकलाई कहाँ लगानी गर्ने भन्ने चिन्ता छ । बैंकमा अघिक तरलता भएपछि राष्ट्र बैंकले हस्तक्षेप नगर्ने हो भने यसले समस्या निम्त्याउँछ । त्यसैले यसलाई तत्काल व्यवस्थापन गर्न पनि समस्या नै हुने राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता गुणाकर भट्टले बताए । तर कोरोनाको संक्रमण कम हुँदै गएपछि केही समयमा तलरता व्यवस्थापन सहज हुने उनको भनाइ छ । कोरोनाको संक्रमण कम हुँदै गएपछि आर्थिक गतिविधी सुचारु हुँदै जान्छन् । त्यसपछि मात्रै लगानी विस्तार गर्दा तरलता व्यवस्थापन गर्न सकिने प्रवक्ता भट्टको भनाइ छ । बजेटसँग सम्बन्धीत कामहरु अघि बढेपछि तरलता व्यवस्थापन हुँदै जाने उनले बताए । निर्माणसँग सम्बन्धीत कामहरु र उद्योग संचालन हुने वित्तिकै तरलता व्यवस्थापन हुँदै जाने प्रवक्ता भट्टले बताए ।

अहिले बैकिङ प्रणालीमा २०० अर्बको हाराहारीमा अधिक तरलता छ । दुई दिन अघि बैंकिङ प्रणालीमा १ खर्ब ८७ अर्ब रुपैयाँ अधिक तरलता थियो । अधिक तरलता भएपछि बैंकिङ प्रणालीलाई सन्तुलनमा ल्याउन राष्ट्र बैंकले रिभर्स रिपो जारी गरिसकेको छ । रिभर्स रिपोमार्फत राष्ट्र बैंकले बजारबाट १ सय २० अर्ब रुपैँयाँ उठाइसकेको छ । राष्ट्र बैंकले साउन ८ र १५ गते गरेर २०÷२० अर्बका दरले रिभर्स रिपो जारी गरि बजारबाट पैसा उठाएको छ । ८ गतेको रिभर्स रिपोका लागि २२ वटा संस्थाबाट विभिन्न दरमा १३५ वटा आवेदन परका थिए । ती संस्थाहरुबाट राष्ट्र बैंकले ०.०४६४ प्रतिशतमा पैसा उठायो । २० अर्ब तरलताका लागि ६८ अर्ब २० करोड रुपैयाँ बराबरको आवेदन परेको थियो । साउन १५ गते १९ वटा संस्थाले १ सय २३ वटा आवेदन दिए । त्यस दिन राष्ट्र बैंकले ०.०३३० प्रतिशतमा तरलता उठायो । साउन १५ गतेका लागि ८३ अर्ब ५ करोड रुपैयाँको आवेदन परेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ । राष्ट्र बैंकले मौद्रिक नीतिमा कम्तिमा एक प्रतिशत ब्याज दिने भन्ने घोषणा गरेको भए पनि न्युन ब्याजदरमा तरलता उठाएको छ ।

घर र गाडीमा जान थाल्यो कर्जा

बैंकिङ प्रणालीमा अधिक तरलता बढेपछि ब्याजको दर पनि तल झरेको छ । बैंकमा पैसा थुप्रिएर लगानी गर्न नपाएका बैंकहरुलाई ठूलो लगानी गर्न आर्थिक गतिविधी सहज नभएसम्म ठूला आयोजना तथा परियोजनाहरुमा लगानी विस्तार गर्न सक्ने अवस्था देखिँदैन । त्यसकारण बैंकहरुले तत्काल लगानी गर्ने बाटो खोजिरहेका छन् । जसका लागि आधार दर घटाएर घर र गाडीमा धमाधम कर्जा योजनाहरु सार्वजनिक गरिरहेका छन् । घर तथा गाडीहरुमा पनि लगानी गर्दा पछिल्लो समय केही मात्रामा कर्जा विस्तार भएको देखिन्छ । असार पहिलो साता सम्ममा बैंकहरुको कुल निक्षेप संकलन ३४ खर्ब ६२ अर्ब रुपैयाँ रहेको छ भने कर्जा लगानी २८ खर्ब ६७ अर्ब रुपैयाँ रहेको छ । प्रणालीमा तरलता बढेपछि वाणिज्य बैंकहरुबीचको अन्तर बैंक कारोबार पनि हुन छोडेको छ । विकास बैंक र फाइनान्स कम्पनीहरुले भने केही मात्रामा मात्रै सापटी चलाइरहेका छन् । उनीहरुले ०.२५ प्रतिशतमै पैसा पाइरहेका छन् ।

यसो भन्छन् सरोकारवालाहरु

अहिले कोरोना भाइरसको संक्रमणका कारण तत्काल ठूला आयोजना तथा परियोजनामा लगानी गर्न समस्या हुने बैंकर्स संघका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अनिल शर्माले बताए । मौद्रिक नीतिमा तोकिए अनुसारको सीमासम्म बैंकले लगानी गर्नै पर्ने भएकाले प्रोत्साहन गर्दै लगानी बढाउनु पर्ने देखिएको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत शर्माको भनाइ छ । अहिले बैंकमा प्रशस्त पैसा भएकाले ब्याजदर पनि सस्तो भएका कारण कर्जा लिन सजिलो भएकाले लगानी गर्न केही सहज हुने बताउँछन् ।

त्यस्तै, बैकिङ विज्ञ अनलराज भट्टराईले तरलता व्यवस्थापनका लागि राष्ट्र बैंकको मुख मात्र ताक्न नहुने बताए । तर राष्ट्र बैंकले यस्तो बेलामा ब्याजदर कोरिडोरलाई व्यवस्थित गर्नुपर्ने थियो तर त्यसो नगरेको उनी बताउँछन् । राष्ट्र बैंकले ब्याजदर करिडोरलाई व्यवस्थित नगर्दा अन्तर बैंक ब्याजदर निकै तल झरेको उनको भनाइ छ । मुलुकमा वित्तीय पहुँच नभएर कर्जा नपाएको समूह निकै ठूलो भएकाले त्यस्तो समूहका लागि कर्जाका योजनाहरु ल्याएर कर्जा विस्तार गर्न सक्ने भट्टराईको भनाइ छ ।

सम्बन्धित समाचारहरु