#COVID19जम्मा संक्रमितमृत्युहाल बिरामीहरुनिको भएका
विश्व9557195920415392524886168281559
नेपाल26764419653861261818
काठमाडौं । कोरोनाका कारण यतिबेला अधिकांश बैंक तथा वित्तीय संस्थाका शाखाहरू बन्द अवस्थामा छन् । अहिले बैंक तथा वित्तीय संस्थामा प्रतिसंस्था ५० जना कर्मचारीले मात्रै सेवा दिइरहेका छन् ।बैंकका अधिकांश कर्मचारीहरु घरमै बसेर काम गरिरहेका छन् । विश्वब्यापी रुपमा फैलिएको कोरोना भाइरसको संक्रमण बढ्दै गएपछि बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुले न्यूनतम कर्मचारी राखेर सेवा दिइरहेका छन् । पछिल्लो समय अधिकांश बैंकका कर्मचारीहरुलाई पनि कोरोनाको संक्रमण देखिएको छ । त्यसका साथै कोरोनाको संक्रमण कम गर्न नेपाल राष्ट्र बैंकले समेत न्युनतम कर्मचारी राखेर न्युुनतम शाखामार्फत बैंकिङ सेवा दिन बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुलाई निर्देशन समेत दिएको छ ।के भन्छन् बैंकर्स ?भुवन दाहाल (अध्यक्ष, नेपाल बैंकर्स संघ) कोरोनाका कारण अधिकांश बैंकहरू प्रभावित भएका छन् । काठमाडौँमा ४/५ वटा मात्रै शाखा कार्यालयहरु खुलेका छन् । कोरोनाको संभावित जोखिम न्युनिकरण गर्न बैंकमा ५० जना कर्मचारी मात्रै डाकेर सेवा दिइरहेका छौँ । त्यस्तै, अहिले बैंकका ट्रेजरी, क्लियरिंङ्, स्विफ्ट, ट्रेड फाइनान्स र प्रमुख कार्यालय खुलेका छौँ ।कुल कारोबारको ६० प्रतिशत कारोबार काठमाडौँ उपत्यकाबाट हुने गर्छ । त्यस्तो स्थानको कारोबार ५/६ वटा शाखाले धान्नु परेको छ । काठमाडौँ उपत्यकामा सानिमा  बैंकका जसमा ५/६ वटा मात्रै शाखा खुलेका छन् । लकडाउन मात्रै कोरोनाको विकल्प होइन । त्यसैले स्वास्थ्य सम्बन्धी कडा मापदण्ड अपनाउँदै कोरोनासँगै अघि बढ्नुको विकल्प पनि छैन । बैंकमा स्वास्थ्य सम्बन्धी कडा मापदण्ड अपनाउँदै बैंकिङ सेवा दिइरहेका छौँ ।कृष्णबहादुर अधिकारी (प्रमुख कार्यकारी अधिकृत, नेपाल बैंक)अहिले नेपालभरी नेपाल बैंकका ५० प्रतिशत शाखाहरु खुलेका छन् । काठमाण्डौँ उपत्यकामा पाँच वटा मात्रै शाखा खोलिएको छ ।मुलुकभरी बैंकका १ सय ८९ शाखा छन् । यी शाखामध्ये स्थानीय निकायको नियम बमोजिम मुलुकभरी ९५ वटाको हाराहारीमा शाखा खुलेका छन् । सामान्यतया डिपोजिट, पैसा निकाल्ने ट्रेड फाइनान्सका कुराहरु रेमिट्यान्स, आइटी, ट्रेजरी लगायतका कुराहरु चलिरहेको अवस्था हो ।यी काम हाम्रो वर्क फ्रम होमबाट पनि भइरहेका छन् । डिल गर्न नसकिने लगायतका केही कामहरु रोकिएका छन् । तर हाम्रो आफ्नो कामहरु चाँही गरिरहेका छौँ । ग्राहकहरु बैंकसम्म आउन अवरोध भएका कारण असुविधा पुगेको छ । सक्ने र सम्भव हुने जतिले डिजिटल कारोबार गर्न हामीले आग्रह गरेका छौँ । डिजिटल कारोबार गर्न सक्नेहरुको लागि त्यो समस्या भएन ।हाम्रा सबै ग्राहकहरु पनि डिजिटलमा अभ्यस्त छैनन् । त्यसकारण शाखामै आउन खोज्छन् । शाखामा आउन खोज्दा बाटोमा कुनै अवरोध भए हाम्रो काबु भन्दा बाहिरको कुरा भयो । तर, शाखासम्म आउने ग्राहकलाई भने हामी सेवा दिइरहेका छौँ । सेवा दिँदा दिँदै आफ्ना कर्मचारीहरुमा पनि जोखिम बढेको छ ।ज्ञानेन्द्र ढुंगाना (प्रमुख कार्यकारी अधिकृत, नेपाल बंगलादेश बैंक) हामीलाई राष्ट्र बैंकले बैंक संचालन सम्बन्धी निर्देशन दिएको छ । त्यसैको आधारमा हामीले बैंक संचालन गरिरहेका छौँ । काठमाडौँ उपत्यकामा ५ वटा शाखाहरु पालैपालो गरेर खोलेका छौँ । जसमध्ये पनि कहिले कुन ठाउँको कहिले कुन ठाउँको गरेर शाखा खोलिरहेका छौँ । हाम्रो बैंकमा २१ जना जति संक्रमित भएका छन् । त्यसको हामीले आवश्यक व्यवस्थापन गरेका छौँ ।रत्नराज बज्राचार्य (प्रमुख कार्यकारी अधिकृत, ग्लोबल आइएमई बैंक) काठमाडौँ उपत्यकामा जम्मा ५० जना कर्मचारी मात्रै राखेर काम गर्ने हामीलाई राष्ट्र बैंकले निर्देशन दिएको छ । सोही अनुसार हामीले सेवाग्राहीलाई बैंकिङ सेवा दिइरहेका छौँ । काठमाडौंँमा ३ वटा, ललितपुरमा २ वटा र भक्तपुरमा १ वटा गरी ६ वटा शाखाबाट सेवा दिइरहेका छौँ । यतिका ठूलो ठाउँमा जस्मा ५/६ वटा शाखा खोल्दा असुविधा त निकै भएको छ ।तर यति हुँदा हुँदै पनि प्रशासनको आदेश पनि मान्नै पर्यो । हाम्रा सेवाग्राहीहरुले सकेसम्म डिजिटल कारोबार गरिसहेका छन् । डिजिटल कारोबार पनि राम्रै भएको छ । थोरै कर्मचारी राखेर काम गर्दा असुविधा भएपनि हामीले हाम्रा कर्मचारीहरुको स्वास्थ्यको ख्याल पनि गर्नै पर्छ । हम्रा पत्येक बैंठकहरु भर्चुअल हुन्छन् । घरमा बसेर काम गर्न संभव हुनेहरु घरमै बसेर काम  गरेका छन् । अहिले त कसरी हुन्छ चल्नुपर्ने बेला हो ।त्यसैले कसरी हुन्छ काम चलाउने कोशिस गरिरहेका छौँ । ग्लोबल आइएमई बैंकमा हालसम्म ३० जनाको हाराहारीमा कोरोना संक्रमित भएका छन् । जसमा नेपालगंञ्जमा मात्रै २१ जना संक्रमित भएका छन् ।सुनिल केसी (प्रमुख कार्यकारी अधिकृत, एनएमबी बैंक) अहिलेको अवस्था पहिलेको तुलनामा धेरै नै अप्ठेरो अवस्था छ । काठमाण्डौँ उपत्यकामा कोरोना संक्रमणको अवस्था निकै उच्च छ । त्यसैले पनि यहाँ केही अप्ठेरो अवस्था छ । राष्ट्र बैंकले हामीलाई निर्देशन दिएको छ । सोही निर्देशन अनुसार हामीले सेवा दिइरहेका छौँ । उपत्यका बाहिरका ५ र २ नम्बर प्रदेशमा केही अप्ठेरो अवस्था छ । ४ नम्बर प्रदेशमका अहिले खुलेको अवस्था छ । हाम्रो बैंमा अहिले २/४ जना कर्मचारीमा मात्रै कोरोना संक्रमण देखिएको छ ।यसरी भइरहेको छ संक्रमितको व्यवस्थापन पछिल्लो समय सिभिल, सानिमा, एनएमबी, प्रभु, एभरेष्ट, एनसीसी,नबिल, नेपाल बंगलादेश बैंक, ग्लोबल आइएमइ बैक लगायतका अधिकांश बैंकका कर्मचारीहरुमा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको छ । संक्रमित कर्मचारीहरुलाई बैंकले आइसोलेशनमा राखेर उपचार गर्ने व्यवस्था गरेको छ ।कोही संक्रमित आफ्नै घरको आइसोलेशन राखेर उपचार गरिएको छ भने जटिल समस्या भएका संक्रमितलाई होटल आइसोलेशनमा राखेर उपचार गरिँदै आएको छ । बैंकका कर्मचारीहरू संक्रमित भएर उपचार गर्दा लाग्ने खर्च बैंक आफैले व्यहोर्ने राष्ट्र बैंकले पनि निर्देशन दिएको छ । राष्ट्र बैंकको निर्देशन अनुसार उपचारका लागि कोरोना बीमाको रकम प्रयोग गरिन्छ । त्यस रकमले पुगेन भने बैंकले बेहोर्ने संघका अध्यक्ष भुवन दाहालले बताए ।बैंकका कति कर्मचारी भए संक्रमित ?नेपाल बैंकर्स संघमा हालसम्म कति बैंकका कति कर्मचारी संक्रमित भए भन्ने यकिन तथ्यांक छैन । अहिलेसम्म आधा दर्जनको हाराहारीमा मात्रै बैंकहरुले आफ्ना कर्मचारी संक्रमित भएको विवरण पठाएका छन् । तीमध्ये पनि कतिपय बिरामी निको भइसकेकाले सही तथ्यांक दिन संभव नभएको संघका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अनिल शर्माले बताए । केही दिनमा उपलब्ध हुन सक्ने शर्माको भनाइ थियो ।पछिल्लो समय काठमाण्डौँ उपत्यका लगायत विभिन्न स्थानमा कोरोनाको संक्रमण बढेपछि सरकारले करिव ५० जिल्लाहरुमा निषेधाज्ञा जारी गरेको छ । निषेधाज्ञाको समय बैंकका कर्मचारीहरुलाई समेत प्रहरीले अवरोध गरेको थियो । बैंकिङ क्षेत्र अत्यावश्यकीय सेवाभित्र पर्ने भएपनि सीमित शाखा खोल्न दिने गरी स्थानीय प्रशासन, राष्ट्र बैंक र बैंकहरुबीच सहमति भएको थियो । तर सहमति विपरित प्रहरीले बैंकका कर्मचारीलाई धरपकड गरेपछि बैंकका सबै शाखाहरु बन्द भएका थिए ।पछि जिल्ला प्रशासन कार्यालयले बैंक तथा वित्तीय संस्थाका कर्मचारी आवतजावत गर्ने वातावरण मिलाउन निर्देशन दिएपछि बैंक खोल्न केही सहज भएको थियो । त्यतिवेला प्रहरीले बैंकका कर्मचारीलाई पक्राउ गरेर कतिलाई थुन्ने त कतिलाई पिट्ने समेत गरेको थियो । त्यसका साथै प्रहरीले कतिपय बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सिइओ)हरू लाई पनि बाटोमै रोकेको थियो ।

कोरोना महामारीमा कुन बैंकको व्यवस्थापन कस्तो ?

काठमाडौं । कोरोनाका कारण यतिबेला अधिकांश बैंक तथा वित्तीय संस्थाका शाखाहरू बन्द अवस्थामा छन् । अहिले बैंक तथा वित्तीय संस्थामा प्रतिसंस्था ५० जना कर्मचारीले मात्रै सेवा दिइरहेका छन् ।

बैंकका अधिकांश कर्मचारीहरु घरमै बसेर काम गरिरहेका छन् । विश्वब्यापी रुपमा फैलिएको कोरोना भाइरसको संक्रमण बढ्दै गएपछि बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुले न्यूनतम कर्मचारी राखेर सेवा दिइरहेका छन् । पछिल्लो समय अधिकांश बैंकका कर्मचारीहरुलाई पनि कोरोनाको संक्रमण देखिएको छ । त्यसका साथै कोरोनाको संक्रमण कम गर्न नेपाल राष्ट्र बैंकले समेत न्युनतम कर्मचारी राखेर न्युुनतम शाखामार्फत बैंकिङ सेवा दिन बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुलाई निर्देशन समेत दिएको छ ।

के भन्छन् बैंकर्स ?

भुवन दाहाल (अध्यक्ष, नेपाल बैंकर्स संघ)

कोरोनाका कारण अधिकांश बैंकहरू प्रभावित भएका छन् । काठमाडौँमा ४/५ वटा मात्रै शाखा कार्यालयहरु खुलेका छन् । कोरोनाको संभावित जोखिम न्युनिकरण गर्न बैंकमा ५० जना कर्मचारी मात्रै डाकेर सेवा दिइरहेका छौँ । त्यस्तै, अहिले बैंकका ट्रेजरी, क्लियरिंङ्, स्विफ्ट, ट्रेड फाइनान्स र प्रमुख कार्यालय खुलेका छौँ ।

कुल कारोबारको ६० प्रतिशत कारोबार काठमाडौँ उपत्यकाबाट हुने गर्छ । त्यस्तो स्थानको कारोबार ५/६ वटा शाखाले धान्नु परेको छ । काठमाडौँ उपत्यकामा सानिमा  बैंकका जसमा ५/६ वटा मात्रै शाखा खुलेका छन् । लकडाउन मात्रै कोरोनाको विकल्प होइन । त्यसैले स्वास्थ्य सम्बन्धी कडा मापदण्ड अपनाउँदै कोरोनासँगै अघि बढ्नुको विकल्प पनि छैन । बैंकमा स्वास्थ्य सम्बन्धी कडा मापदण्ड अपनाउँदै बैंकिङ सेवा दिइरहेका छौँ ।

कृष्णबहादुर अधिकारी (प्रमुख कार्यकारी अधिकृत, नेपाल बैंक)

अहिले नेपालभरी नेपाल बैंकका ५० प्रतिशत शाखाहरु खुलेका छन् । काठमाण्डौँ उपत्यकामा पाँच वटा मात्रै शाखा खोलिएको छ ।

मुलुकभरी बैंकका १ सय ८९ शाखा छन् । यी शाखामध्ये स्थानीय निकायको नियम बमोजिम मुलुकभरी ९५ वटाको हाराहारीमा शाखा खुलेका छन् । सामान्यतया डिपोजिट, पैसा निकाल्ने ट्रेड फाइनान्सका कुराहरु रेमिट्यान्स, आइटी, ट्रेजरी लगायतका कुराहरु चलिरहेको अवस्था हो ।

यी काम हाम्रो वर्क फ्रम होमबाट पनि भइरहेका छन् । डिल गर्न नसकिने लगायतका केही कामहरु रोकिएका छन् । तर हाम्रो आफ्नो कामहरु चाँही गरिरहेका छौँ । ग्राहकहरु बैंकसम्म आउन अवरोध भएका कारण असुविधा पुगेको छ । सक्ने र सम्भव हुने जतिले डिजिटल कारोबार गर्न हामीले आग्रह गरेका छौँ । डिजिटल कारोबार गर्न सक्नेहरुको लागि त्यो समस्या भएन ।

हाम्रा सबै ग्राहकहरु पनि डिजिटलमा अभ्यस्त छैनन् । त्यसकारण शाखामै आउन खोज्छन् । शाखामा आउन खोज्दा बाटोमा कुनै अवरोध भए हाम्रो काबु भन्दा बाहिरको कुरा भयो । तर, शाखासम्म आउने ग्राहकलाई भने हामी सेवा दिइरहेका छौँ । सेवा दिँदा दिँदै आफ्ना कर्मचारीहरुमा पनि जोखिम बढेको छ ।

ज्ञानेन्द्र ढुंगाना (प्रमुख कार्यकारी अधिकृत, नेपाल बंगलादेश बैंक)

हामीलाई राष्ट्र बैंकले बैंक संचालन सम्बन्धी निर्देशन दिएको छ । त्यसैको आधारमा हामीले बैंक संचालन गरिरहेका छौँ । काठमाडौँ उपत्यकामा ५ वटा शाखाहरु पालैपालो गरेर खोलेका छौँ । जसमध्ये पनि कहिले कुन ठाउँको कहिले कुन ठाउँको गरेर शाखा खोलिरहेका छौँ । हाम्रो बैंकमा २१ जना जति संक्रमित भएका छन् । त्यसको हामीले आवश्यक व्यवस्थापन गरेका छौँ ।

रत्नराज बज्राचार्य (प्रमुख कार्यकारी अधिकृत, ग्लोबल आइएमई बैंक)

काठमाडौँ उपत्यकामा जम्मा ५० जना कर्मचारी मात्रै राखेर काम गर्ने हामीलाई राष्ट्र बैंकले निर्देशन दिएको छ । सोही अनुसार हामीले सेवाग्राहीलाई बैंकिङ सेवा दिइरहेका छौँ । काठमाडौंँमा ३ वटा, ललितपुरमा २ वटा र भक्तपुरमा १ वटा गरी ६ वटा शाखाबाट सेवा दिइरहेका छौँ । यतिका ठूलो ठाउँमा जस्मा ५/६ वटा शाखा खोल्दा असुविधा त निकै भएको छ ।

तर यति हुँदा हुँदै पनि प्रशासनको आदेश पनि मान्नै पर्यो । हाम्रा सेवाग्राहीहरुले सकेसम्म डिजिटल कारोबार गरिसहेका छन् । डिजिटल कारोबार पनि राम्रै भएको छ । थोरै कर्मचारी राखेर काम गर्दा असुविधा भएपनि हामीले हाम्रा कर्मचारीहरुको स्वास्थ्यको ख्याल पनि गर्नै पर्छ । हम्रा पत्येक बैंठकहरु भर्चुअल हुन्छन् । घरमा बसेर काम गर्न संभव हुनेहरु घरमै बसेर काम  गरेका छन् । अहिले त कसरी हुन्छ चल्नुपर्ने बेला हो ।

त्यसैले कसरी हुन्छ काम चलाउने कोशिस गरिरहेका छौँ । ग्लोबल आइएमई बैंकमा हालसम्म ३० जनाको हाराहारीमा कोरोना संक्रमित भएका छन् । जसमा नेपालगंञ्जमा मात्रै २१ जना संक्रमित भएका छन् ।

सुनिल केसी (प्रमुख कार्यकारी अधिकृत, एनएमबी बैंक)

अहिलेको अवस्था पहिलेको तुलनामा धेरै नै अप्ठेरो अवस्था छ । काठमाण्डौँ उपत्यकामा कोरोना संक्रमणको अवस्था निकै उच्च छ । त्यसैले पनि यहाँ केही अप्ठेरो अवस्था छ । राष्ट्र बैंकले हामीलाई निर्देशन दिएको छ । सोही निर्देशन अनुसार हामीले सेवा दिइरहेका छौँ । उपत्यका बाहिरका ५ र २ नम्बर प्रदेशमा केही अप्ठेरो अवस्था छ । ४ नम्बर प्रदेशमका अहिले खुलेको अवस्था छ । हाम्रो बैंमा अहिले २/४ जना कर्मचारीमा मात्रै कोरोना संक्रमण देखिएको छ ।

यसरी भइरहेको छ संक्रमितको व्यवस्थापन

पछिल्लो समय सिभिल, सानिमा, एनएमबी, प्रभु, एभरेष्ट, एनसीसी,नबिल, नेपाल बंगलादेश बैंक, ग्लोबल आइएमइ बैक लगायतका अधिकांश बैंकका कर्मचारीहरुमा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको छ । संक्रमित कर्मचारीहरुलाई बैंकले आइसोलेशनमा राखेर उपचार गर्ने व्यवस्था गरेको छ ।

कोही संक्रमित आफ्नै घरको आइसोलेशन राखेर उपचार गरिएको छ भने जटिल समस्या भएका संक्रमितलाई होटल आइसोलेशनमा राखेर उपचार गरिँदै आएको छ । बैंकका कर्मचारीहरू संक्रमित भएर उपचार गर्दा लाग्ने खर्च बैंक आफैले व्यहोर्ने राष्ट्र बैंकले पनि निर्देशन दिएको छ । राष्ट्र बैंकको निर्देशन अनुसार उपचारका लागि कोरोना बीमाको रकम प्रयोग गरिन्छ । त्यस रकमले पुगेन भने बैंकले बेहोर्ने संघका अध्यक्ष भुवन दाहालले बताए ।

बैंकका कति कर्मचारी भए संक्रमित ?

नेपाल बैंकर्स संघमा हालसम्म कति बैंकका कति कर्मचारी संक्रमित भए भन्ने यकिन तथ्यांक छैन । अहिलेसम्म आधा दर्जनको हाराहारीमा मात्रै बैंकहरुले आफ्ना कर्मचारी संक्रमित भएको विवरण पठाएका छन् । तीमध्ये पनि कतिपय बिरामी निको भइसकेकाले सही तथ्यांक दिन संभव नभएको संघका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अनिल शर्माले बताए । केही दिनमा उपलब्ध हुन सक्ने शर्माको भनाइ थियो ।

पछिल्लो समय काठमाण्डौँ उपत्यका लगायत विभिन्न स्थानमा कोरोनाको संक्रमण बढेपछि सरकारले करिव ५० जिल्लाहरुमा निषेधाज्ञा जारी गरेको छ । निषेधाज्ञाको समय बैंकका कर्मचारीहरुलाई समेत प्रहरीले अवरोध गरेको थियो । बैंकिङ क्षेत्र अत्यावश्यकीय सेवाभित्र पर्ने भएपनि सीमित शाखा खोल्न दिने गरी स्थानीय प्रशासन, राष्ट्र बैंक र बैंकहरुबीच सहमति भएको थियो । तर सहमति विपरित प्रहरीले बैंकका कर्मचारीलाई धरपकड गरेपछि बैंकका सबै शाखाहरु बन्द भएका थिए ।

पछि जिल्ला प्रशासन कार्यालयले बैंक तथा वित्तीय संस्थाका कर्मचारी आवतजावत गर्ने वातावरण मिलाउन निर्देशन दिएपछि बैंक खोल्न केही सहज भएको थियो । त्यतिवेला प्रहरीले बैंकका कर्मचारीलाई पक्राउ गरेर कतिलाई थुन्ने त कतिलाई पिट्ने समेत गरेको थियो । त्यसका साथै प्रहरीले कतिपय बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सिइओ)हरू लाई पनि बाटोमै रोकेको थियो ।

सम्बन्धित समाचारहरु