काठमाडौँ । नेपालमा हाल मनसुनको प्रभाव कायमै रहेको छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभागको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार, मनसुनको न्यून चापीय रेखा सरदर स्थानको आसपासमा अवस्थित छ।

बङ्गालको खाडीबाट प्रवेश गरेको जलवाष्पयुक्त हावाको प्रभावले देशका विभिन्न भागमा आज वर्षा र केही स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको छ। विशेषगरी बागमती र कर्णाली प्रदेशका पहाडी भू–भागमा भारी वर्षाको पूर्वानुमान गरिएको छ, जसले स्थानीयवासीलाई सतर्क रहन आग्रह गरिएको छ।

महाशाखाको ताजा बुलेटिनअनुसार, आज दिउँसो देशभर सामान्यतया बदली रहनेछ। बागमती, गण्डकी, कर्णाली, र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी क्षेत्रमा मध्यम वर्षाको सम्भावना छ। तराई क्षेत्रका केही स्थानमा पनि वर्षा हुने अनुमान छ। विशेषगरी बागमती र कर्णाली प्रदेशका पहाडी भू–भागका एक–दुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना रहेको छ।

यसबाहेक, मधेस, कोशी, र लुम्बिनी प्रदेशका तराई क्षेत्रमा हुरीबतासको सम्भावना पनि छ, जसले कृषि, यातायात, र दैनिक जनजीवनमा असर पार्न सक्छ। रातिको समयमा पनि कोशी, मधेस, बागमती, र गण्डकी प्रदेशका पहाडी क्षेत्रमा मध्यम वर्षा र गण्डकी प्रदेशका एक–दुई स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना कायमै छ।

भारी वर्षाले पहाडी क्षेत्रमा पहिरो र भू–क्षयको जोखिम बढाउन सक्छ। बागमती र कर्णाली प्रदेशका नदी र खोलाहरूमा जलस्तर बढ्ने सम्भावना रहेकोले तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई सतर्क रहन सुझाव दिइएको छ। तराई क्षेत्रमा हुरीबतासले रुख ढल्ने, बिजुलीका तार र संरचनामा क्षति पुग्ने, र सडक यातायातमा अवरोध हुने सम्भावना छ।

नेपालमा मनसुन सामान्यतया जुनदेखि सेप्टेम्बरसम्म सक्रिय रहन्छ। यो अवधिमा देशले कुल वार्षिक वर्षाको करिब ८०% प्राप्त गर्छ। यद्यपि, मनसुनले जीवनदायी पानी प्रदान गरे पनि भारी वर्षा, बाढी, र पहिरो जस्ता प्राकृतिक प्रकोपहरूको जोखिम पनि ल्याउँछ। बङ्गालको खाडीबाट आएको जलवाष्पयुक्त हावाले नेपालको मौसमलाई प्रभावित पार्छ, जसले पहाडी र तराई दुवै क्षेत्रमा फरक–फरक प्रभाव पार्छ।

हालैका वर्षहरूमा जलवायु परिवर्तनका कारण नेपालमा अनियमित र तीव्र वर्षाको प्रवृत्ति बढ्दो छ। मौसमविद्हरूका अनुसार, मनसुनको न्यून चापीय रेखाको गतिविधि र जलवाष्पको मात्रामा आएको परिवर्तनले भारी वर्षा र बाढीको सम्भावना बढाएको छ। यसले दीर्घकालीन रूपमा पूर्वाधार विकास, कृषि, र आपदा व्यवस्थापनमा थप चुनौतीहरू खडा गरेको छ।