एजेन्सी,काठमाडौं । भेनेजुएलाकी विपक्षी नेत्री मारिया कोरिना माचाडोलाई नोबेल शान्ति पुरस्कार प्रदान गरिएको भन्दै राष्ट्रपति निकोलस मादुरोले नर्वेस्थित आफ्नो देशको दूतावास बन्द गर्न आदेश दिएका छन् । यो कदमलाई माचाडोलाई दक्षिण अमेरिकी देशमा प्रजातन्त्रका निम्ति गरेको संघर्षको सम्मानस्वरूप पुरस्कार प्रदान गर्ने नर्वेको नोबेल समितिको निर्णयप्रति मादुरो सरकारले असन्तुष्टि प्रकट गरेको रूपमा हेरिएको छ।

भेनेजुएलाले अस्ट्रेलियास्थित आफ्नो दूतावास पनि बन्द गर्ने र ग्लोबल साउथसँगको सम्बन्ध बलियो बनाउन जिम्बाब्वे र बुर्किना फासोमा नयाँ कूटनीतिक प्रतिनिधित्व खोल्ने घोषणा गरेको छ ।

किन बन्द गरियो नर्वेको दूतावास ?
इन्स्टाग्राममार्फत सार्वजनिक गरिएको विज्ञप्तिमा भेनेजुएलाको विदेश मन्त्रालयले मादुरो सरकारले आफ्ना कूटनीतिक नियोगको आन्तरिक पुनर्संरचनाको हिस्सास्वरूप नर्वेको राजधानी ओस्लोस्थित दूतावास बन्द गर्ने आदेश दिएको जनाइएको छ ।मादुरो सरकार र माचाडो सदस्य रहेको भेनेजुएलाको विपक्षी दलका बीच वार्तामा नर्वे एक प्रमुख मध्यस्थकर्ताका रूपमा रहँदै आएको थियो । नर्वेले सन् २०१९ देखि २०२४ सम्म दुवै पक्षबीच हुने वार्तामा मध्यस्थता गरेको थियो, परिणामस्वरूप बार्बाडोस सम्झौता असफल भएको थियो ।

नर्वेको विदेश मन्त्रालयले भेनेजुएलाले ओस्लोस्थित दूतावास कुनै स्पष्ट कारण नबताई बन्द गरिएको जनाएको छ । मन्त्रालयकी प्रवक्ता सेसिल रोआङले समाचार एजेन्सी एएफपीसित भनिन्, “यो दुःखद कुरा हो । धेरै विषयमा हाम्रा मतभेद भए तापनि नर्वे भेनेजुएलासँग संवाद खुला राख्न इच्छुक छ र यस दिशामा काम गरिरहनेछ ।”

रोआङले यो पनि स्पष्ट पारिन् कि नोबेल शान्ति पुरस्कार नर्वे सरकारबाट प्रभावित नभई स्वतन्त्र रूपमा प्रदान गरिन्छ ।भेनेजुएलाले अस्ट्रेलियास्थित आफ्नो दूतावास पनि बन्द गर्दै देशको शान्ति र एकीकरणका सिद्धान्तसँग मेल खाने भू–राजनीतिक प्राथमिकताअनुसार कार्य भइरहेको जनाएको छ ।

माचाडोविरुद्ध मादुरो
भेन्टे भेनेजुएला पार्टीकी सदस्य र प्रजातन्त्रवादी नेत्री मारिया कोरिना माचाडोलाई अक्टोबर १० मा नोबेल शान्ति पुरस्कार प्रदान गर्ने निर्णय गरिएको थियो । मादुरो सरकारले माचाडोको नोबेल पुरस्कारबारे हालसम्म कुनै टिप्पणी गरेको छैन ।

देशको तनावपूर्ण राजनीतिक अवस्थाबीच माचाडोको ‘गोली होइन, मतपत्रको बाटो’ भन्ने अडानले मादुरो शासनविरुद्धको प्रजातान्त्रिक संघर्षलाई अझ स्पष्ट रूपमा पहिचान गरेको छ । उनले यसअघि नै मादुरोको नेतृत्वलाई तानाशाही भनी आलोचना गर्दै आएकी थिइन् । माचाडोले मादुरोविरोधी धेरै प्रदर्शनको अग्रपंक्तिबाट नेतृत्व गरेकी थिइन् ।

उनी र उनका सहयोगीले सन् २०२४ को राष्ट्रपति निर्वाचनमा मादुरोले धाँधली गरेर जितेको आरोप लगाएका छन् । उनीहरूको दाबीअनुसार, वास्तविक विजेता माचाडोकी पार्टीका एड्मुन्डो गोन्जालेज थिए । २०२४ अगस्टमा माचाडोले भनेकी थिइन्, “मेरो जीवन, मेरो स्वतन्त्रता र निकोलस मादुरोको नेतृत्वमा रहेको तानाशाहीको डरले म लुकेर बस्न बाध्य भएकी छु ।”

मादुरोले आइतबार माचाडोको नोबेल पुरस्कारको प्रत्यक्ष उल्लेख नगरी विजेतालाई ‘राक्षसी बोक्सी’ भनी सम्बोधन गरेपछि दुवैबीचको कटुता अझ बढेको देखिएको छ । यस्तो शब्दावली उनको सरकारले प्रायः प्रयोग गर्ने गरेको छ । गोप्य स्थानबाट एएफपीलाई दिएको अन्तर्वार्तामा माचाडोले मादुरोको शासन अन्त्यको चरणमा पुगेको बताएकी छन् । उनले अझै पनि शान्तिपूर्ण रूपमा सत्तात्याग गर्न सक्ने अवसर रहेकामा जोड दिइन् ।

उनले भनेकी छन्, “यो एक काँडेदार जैतुनको हाँगा हो र मादुरोले सत्ता छोडेमा व्यक्तिगत सुरक्षाका ग्यारेन्टी पाउन सक्ने सम्भावना छ ।” हिन्दुस्तान टाइम्सले खबर लेखेको छ ।