काठमाडौं । उत्तर अमेरिकामा आयोजना हुन गइरहेको सन् २०२६ को फिफा विश्वकप फुटबल इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो र भव्य खेलकुद महोत्सव बन्दैछ । तर, यस पटकको विश्वकप केवल खेलको रोमाञ्चकतामा मात्र सीमित नभएर सुरक्षा र व्यवस्थापकीय हिसाबले अहिलेसम्मकै सबैभन्दा जटिल चुनौतीका रूपमा अगाडि आएको छ ।

३५ लाखभन्दा बढी दर्शक र विश्वभरबाट ५० करोडभन्दा बढी टिकटको माग भएको यस प्रतियोगिताले उत्तर अमेरिकी सहरहरूको सुरक्षा संयन्त्रलाई कडा चुनौती दिने देखिन्छ । उदाहरणका लागि, अमेरिकाको कन्सास सिटीले मात्रै यसै समरमा ६ लाख ५० हजारभन्दा बढी पर्यटक भित्र्याउने अपेक्षा गरेको छ । यहाँको चर्चित ‘कन्सास सिटी स्टेडियम’ आगामी जुन १६ तारिखमा साविक विजेता अर्जेन्टिना र अल्जेरियाबीचको खेलबाट विश्वकपको सरगर्मी सुरु हुँदैछ ।

विश्वकप आयोजना हुने १६ वटै सहरहरूले विगत धेरै महिनादेखि खेल मैदान वरपर निषेधित क्षेत्र घोषणा गर्ने, अस्थायी उडान प्रतिबन्ध (नो-फ्लाई जोन) लागू गर्ने, साइबर ठगीको निगरानी गर्ने र ठूलो संख्यामा सुरक्षाकर्मी परिचालन गर्ने जस्ता तयारी गरिरहेका छन् । तर, सुरक्षाविद्हरूका अनुसार वास्तविक चुनौती स्टेडियमको घेराबन्दीमा मात्र छैन । सबैभन्दा ठूलो समस्या त्यतिबेला सुरु हुनेछ, जब खेलका दिनहरूमा स्टेडियम, होटल, विमानस्थल, यातायातका साधन, मनोरञ्जन क्षेत्र र फ्यान जोनहरूमा एकैसाथ मानिसहरूको ठूलो ओइरो लाग्नेछ र यी सबै क्षेत्रबीचको आपसी समन्वयमा असमझदारी पैदा हुनेछ ।

यस्तो अवस्थामा विश्वकप केवल भौतिक सुरक्षाको विषय मात्र नरहेर एउटा बृहत् ‘सञ्चार र समन्वय’ को परीक्षा बन्ने देखिन्छ । सुरक्षाकर्मी, होटल व्यवसायी, मर्मतसम्भार टोली, स्वास्थ्यकर्मी र यातायात सञ्चालकहरूले पलपलमा एकअर्कासँग स्पष्ट रूपमा संवाद गर्नुपर्ने हुन्छ । यस पटकको मुख्य चुनौती के छ भने, यी विभिन्न निकायहरू एउटै सञ्चार प्रणालीमा आबद्ध छैनन् र उनीहरूका कर्मचारीहरूले बोल्ने भाषा पनि फरक-फरक छ ।

विगतका अन्तर्राष्ट्रिय कार्यक्रमहरूमा पनि सुरक्षा चुनौती हुने गर्थे, तर २०२६ को विश्वकपको भौगोलिक फैलावट र दर्शकहरूको संख्या निकै ठूलो छ । विभिन्न देश र संस्कृतिबाट आउने दर्शकका साथै खेल सञ्चालनका लागि ठूलो संख्यामा अस्थायी र मौसमी कर्मचारीहरू भर्ना गरिएको छ । सामान्य अवस्थामा पनि यहाँका होटल तथा रेस्टुरेन्टहरूमा बहुभाषिक कर्मचारीहरू कार्यरत हुन्छन्, तर विश्वकपको समयमा यो भाषागत विविधता अझै तीव्र र जटिल बन्नेछ ।

उच्च दबाबको वातावरणमा सानो सञ्चार अवरोधले पनि ठूलो दुर्घटना निम्त्याउन सक्छ । उदाहरणका लागि, कुनै शङ्कास्पद वस्तु वा मर्मतको समस्याबारे समयमै जानकारी नहुनु, दुई जना कमाण्डरले भीड नियन्त्रण टोलीलाई फरक-फरक निर्देशन दिनु, वा आपत्कालीन स्वास्थ्य कल गलत ठाउँमा पुग्नु जस्ता सञ्चारका साना गल्तीहरूले घटनाको प्रतिक्रिया दिने समयलाई लम्ब्याइदिन्छन् र मानिसहरूको ज्यान जोखिममा पर्न सक्छ । -एजेन्सी