तेह्रथुम । तेह्रथुमको छथर गाउँपालिकाले जनसंख्या वृद्धि तथा सामाजिक सुरक्षालाई लक्षित गर्दै पृथक कार्यक्रम सञ्चालन गरेको छ । गाउँपालिकाले ‘बालबालिका जीवन सुरक्षा कार्यक्रम’ मार्फत धेरै सन्तान जन्माउने परिवारलाई ५ हजारदेखि २० हजार रुपैयाँसम्म प्रोत्साहन स्वरूप बचत रकम उपलब्ध गराउने नीति अघि सारेको हो ।
गाउँपालिकाले सामाजिक सुरक्षालाई केवल भत्ता वितरणमा सीमित नराखी नागरिकको जन्मदेखि वृद्धावस्थासम्म जोडिने जनमुखी कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ । नवजात शिशुको भविष्य सुरक्षित गर्ने ‘बालबालिका जीवन सुरक्षा कार्यक्रम’ धेरै सन्तान जन्माउने परिवारलाई प्रोत्साहन, ज्येष्ठ नागरिक एकल पुरुष सम्मान, घरदैलो स्वास्थ्य उपचार, जनता आवास कार्यक्रम, मलामी खाजा सहयोग, भोका नागरिकलाई खाना कार्यक्रम तथा खाद्य रोजगारी कार्यक्रम विगत केही वर्षदेखि निरन्तर सञ्चालन हुँदै आएको छथर गाउँपालिका अध्यक्ष सन्तवीर लिम्बूले बताए ।
यस अभियानको केन्द्रमा रहेको ‘बालबालिका जीवन सुरक्षा कार्यक्रम’ २०८१ साल भदौ २९ गते राष्ट्रिय बाल दिवसको अवसरमा सुरु गरिएको हो । जन्मिने प्रत्येक बालबालिकाको नाममा बचत गरी उनीहरूको भविष्यको आर्थिक आधार तयार गर्ने उद्देश्यले सञ्चालन गरिएको यो कार्यक्रम नेपालका स्थानीय तहहरूमध्ये निकै नौलो अभ्यासका रूपमा हेरिएको छ ।
आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ मा सुरु भएको कार्यक्रममा पहिलो वर्ष ५३ जना नवजात शिशु लाभान्वित भएका थिए । कार्यक्रमप्रति अभिभावकको आकर्षण बढ्दै जाँदा आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ मा लाभग्राहीको संख्या बढेर ७४ पुगेको सामाजिक सुरक्षा तथा पञ्जीकरण शाखा प्रमुख रोशन कार्कीले जानकारी दिए ।
यस वर्ष गाउँपालिकाले कार्यविधिमा संशोधन गर्दै कार्यक्रमलाई अझ प्रभावकारी बनाएको छ । संशोधित व्यवस्थाअनुसार पहिलो सन्तानका लागि ५ हजार रुपैयाँ, दोस्रोका लागि १० हजार रुपैयाँ, तेस्रोका लागि १५ हजार रुपैयाँ तथा चौथो र सोभन्दा माथिका सन्तानका लागि २० हजार रुपैयाँ बालबालिकाको नाममा बचत गरिन्छ । साथै, दुई वा सोभन्दा बढी सन्तान भएका परिवारका संरक्षकको नाममा समेत थप रकम जम्मा गर्ने व्यवस्था गरिएको छ ।
यसरी दोस्रो, तेस्रो र चौथो सन्तानका लागि क्रमश: बढी रकम उपलब्ध गराउने नीति गाउँपालिकाले पछिल्लो समय घट्दो जन्मदरलाई सम्बोधन गर्दै जनसंख्या वृद्धि गर्न प्रोत्साहनस्वरूप ल्याएको हो ।
गाउँपालिका अध्यक्ष लिम्बु भन्छन,“हामी धेरै सन्तान जन्माउने परिवारलाई प्रोत्साहन गर्नुका साथै जन्मिने प्रत्येक बालबालिकाको भविष्य सुरक्षित गर्न चाहन्छौँ । बालबालिकाको नाममा गरिने सानो बचतले भविष्यमा शिक्षा, स्वास्थ्य तथा अन्य आवश्यकतामा ठूलो सहयोग पुग्ने विश्वास लिएका छौँ ।”
चालु आर्थिक वर्षमा पहिलो सन्तान २५ जना, दोस्रो ३३ जना, तेस्रो १० जना, चौथो ४ जना तथा पाँचौँ र छैटौँ सन्तान १–१ जना लाभान्वित भएका छन । पहिलो सन्तानकी आमा सुजता न्यौपाने भन्छिन, ‘बच्चा जन्मिनेबित्तिकै बचत सुरु हुनु राम्रो काम हो । यसले अभिभावकलाई पनि भविष्यका लागि सोच्न प्रेरित गर्छ ।’
