काठमाडौं । नेपालको आर्थिक वर्ष २०८२–०८३ को बजेटले सेयर बजार र पुँजी बजारलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउने लक्ष्यसहित महत्वपूर्ण सुधार र योजनाहरू प्रस्तुत गरेको छ ।

उपप्रधान तथा अर्थमन्त्री विष्णुप्रसाद पौडेलले बजेटमार्फत सेयर बजारलाई थप पारदर्शी, सक्षम, र लगानीमैत्री बनाउन ठोस कदमहरू चाल्ने घोषणा गरेका छन्। यी योजनाहरूले नेपालको पुँजी बजारलाई विश्वासिलो र गतिशील बनाउँदै स्वदेशी तथा विदेशी लगानीकर्ताहरूलाई आकर्षित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

१. नेप्सेको पुनर्संरचनाः सरकारले आर्थिक वर्ष २०८२–०८३ मा नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) लाई पुनर्संरचना गरी यसको संस्थागत क्षमता अभिवृद्धि गर्दै छ । यो सुधारले नेप्सेलाई थप प्रभावकारी, पारदर्शी, र विश्वसनीय बनाउने सरकारले विश्वास लिएको छ । प्रविधिक र संरचनात्मक सुधारमार्फत नेप्सेले लगानीकर्ताहरूलाई सहज र सुरक्षित कारोबारको वातावरण प्रदान गर्नेछ, जसले बजारको गतिशीलता र प्रतिस्पर्धात्मकता बढाउनेछ ।

२. गैर–आवासीय नेपाली (एनआरएनए) लाई दोस्रो बजारमा कारोबारको अनुमतिः गैर–आवासीय नेपाली (एनआरएनए) लाई दोस्रो बजारमा सेयर कारोबार गर्न अनुमति दिइने भएको छ । यो कदमले वैदेशिक लगानी भित्र्याउन र सेयर बजारमा नयाँ गति प्रदान गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ । एनआरएनएको सहभागिताले बजारको तरलता र विविधता बढ्नेछ, जसले समग्र पुँजी बजारलाई बलियो बनाउने सरकारको विश्वास छ ।

३. धितोपत्र बोर्डको सुदृढीकरण र लगानीकर्ता संरक्षणः धितोपत्र बोर्डको संस्थागत क्षमता सुदृढ गरी लगानीकर्ताहरूको हित संरक्षणमा विशेष ध्यान दिने सरकारको लक्ष्य रहेको छ । लगानीकर्ताको विश्वास अभिवृद्धि गर्न र बजारमा उनीहरूको सहभागिता बढाउन सरकारले आवश्यक नीतिगत सुधारहरू गर्ने प्रतिबद्धता पनि व्यक्त गरेको छ । यो कदमले विशेषगरी साना तथा मझौला लगानीकर्ताहरूलाई सुरक्षित र विश्वासिलो लगानीको वातावरण प्रदान गर्नेछ ।

४. पुँजी ऋणपत्र र धितोपत्रमा लगानीको सहजीकरणः सूचीकृत कम्पनीहरू र संस्थागत लगानीकर्ताहरूलाई राष्ट्रिय प्राथमिकता प्राप्त उद्योगहरूमा जारी हुने पुँजी ऋणपत्र र अन्य धितोपत्रमा लगानी गर्न सहज वातावरण सिर्जना गरिने पनि सरकारले जनाएको छ । यो प्रावधानले बजारमा लगानीको नयाँ अवसरहरू खोल्नेछ र उद्योग–व्यवसायलाई आवश्यक पुँजी जुटाउन सहयोग पुर्‍याउनेछ ।

५. प्राइभेट इक्विटी र भेञ्चर क्यापिटलमा लगानीको ढोकाः कर्मचारी सञ्चय कोष, नागरिक लगानी कोष, र सामाजिक सुरक्षा कोषलाई प्राइभेट इक्विटी र भेञ्चर क्यापिटलमा लगानी गर्न कानुनी संरचना सरकारले तयार गरिदिने भएको छ । यो कदमले नवप्रवर्तन र स्टार्टअप उद्यमहरूलाई प्रोत्साहन दिने अपेक्षा गरिएको छ । यस्ता लगानीले नयाँ व्यवसाय र प्रविधिमा आधारित उद्यमहरूलाई वित्तीय सहायता प्रदान गर्नेछ, जसले नेपालको आर्थिक वृद्धिमा योगदान पुर्‍याउनेछ ।

६. सरकारी ऋणपत्रको दोस्रो बजार कारोबारः सरकारले अबदेखि सरकारी ऋणपत्रहरूको दोस्रो बजार कारोबार सुरु गर्ने भएको छ । यो सुविधाले सरकारी ऋणपत्रलाई थप तरल र आकर्षक बनाउनेछ, जसले लगानीकर्ताहरूलाई सुरक्षित लगानीको विकल्प प्रदान गर्नेछ । यो कदमले बजारको गहिराइ र विविधता बढाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ ।

नेपाल सरकारको नेप्सेको पुनर्संरचनादेखि एनआरएनएको सहभागिता, धितोपत्र बोर्डको सुदृढीकरण र प्राइभेट इक्विटीमा लगानीको अवसरलगायत कदमहरूले नेपालको पुँजी बजारलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउने सम्भावना बोकेका छन् । यी सुधारहरूले लगानीकर्ताहरूको विश्वास बढाउनुका साथै बजारमा नयाँ गति र सम्भावनाहरू थप्नेछन् । सरकारको यो दृढताले नेपालको सेयर बजारलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रतिस्पर्धी बनाउने बाटो खोल्नेछ ।