काठमाडौंको सिनामंगलमा अवस्थित काठमाडौँ मेडिकल कलेज (केएमसी)ले बालरोग पेट विशेषज्ञ र न्यूरोलोजी मष्तिष्करोग विशेषज्ञको सेवा सञ्चालनमा ल्याएको छ ।

आमनागरिकलाई स्वास्थ्यको पहुँचमा पुर्याउने उदेश्यअनुरुप सेवा विस्तार गर्दै केएमसीले यही भदौ १ गतेदेखि उक्त सेवाहरु सुचारु गरेको अस्पताल प्रबन्धक एवं प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत नारायणप्रसाद दाहालले जानकारी दिए । उनका अनुसार बालरोग पेट विशेषज्ञ डा. दिलीप न्यौपाने र न्यूरोलोजी मष्तिष्करोग विशेषज्ञ डा. सन्तोष मिश्रले अब प्रत्यक्ष रुपमा विरामीहरुलाई सेवा दिनेछन् ।

बालरोग

बालरोग ग्यास्ट्रोएन्टेरोलोजी, हेपाटोलोजी र प्यान्क्रियाटोलोजी बालरोगको विशेष शाखाहरू हुन्, जसले शिशु, बालबालिका, र किशोरकिशोरीहरूमा पाचन प्रणाली, कलेजो, र प्यान्क्रियास (अग्न्याशय) सम्बन्धी समस्याहरूको पहिचान, उपचार, र व्यवस्थापनमा केन्द्रित हुन्छ । यी प्रत्येक क्षेत्रले बालबालिकाको स्वास्थ्य र कल्याण सुनिश्चित गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।

१. बालरोग ग्यास्ट्रोएन्टेरोलोजी

• केन्द्रबिन्दु: बालरोग ग्यास्ट्रोएन्टेरोलोजीले पाचन प्रणाली, जसमा घाँटी, पेट, आन्द्रा र सम्बन्धित संरचनाहरू समावेश छन्, सम्बन्धी समस्याहरूलाई सम्बोधन गर्छ।
• व्यवस्थित रोगहरू: यसमा ग्यास्ट्रोइसोफेजियल रिफ्लक्स डिजिज, सिलिएक रोग, इन्फ्लेमेटरी बोवेल डिजिज (जस्तै क्रोहन रोग र अल्सरेटिभ कोलाइटिस), कब्जियत, इरिटेबल बोवेल सिन्ड्रोम, र खाना एलर्जी जस्ता सामान्य समस्याहरू समावेश छन्।
• भूमिका: बालरोग ग्यास्ट्रोएन्टेरोलोजिस्टहरूले यी समस्याहरूको मूल्याङ्कन, पहिचान, र उपचार विभिन्न निदान उपकरणहरू, जस्तै एन्डोस्कोपी, कोलोनोस्कोपी, इमेजिङ्ग अध्ययन, र ल्याब परीक्षणहरूको प्रयोग गरी गर्छन्। तिनीहरू आहार सम्बन्धी मार्गदर्शन पनि प्रदान गर्छन् र वृद्धि र विकासलाई असर गर्ने समस्याहरूको व्यवस्थापन गर्न पोषणविद्हरूसँग नजिकबाट काम गर्छन्।

२. बालरोग हेपाटोलोजी

• केन्द्रबिन्दु: बालरोग हेपाटोलोजीले बालबालिकामा कलेजो र पित्त प्रणाली सम्बन्धी रोगहरूमा विशेष ध्यान दिन्छ।
• व्यवस्थित रोगहरू: यसमा नवजातकालीन हेपाटाइटिस, बाइलरी एट्रेशिया, अटोइम्युन हेपाटाइटिस, मेटाबोलिक लिभर डिजिज (जस्तै विल्सनको रोग), फ्याटी लिभर डिजिज, कलेजोका ट्युमरहरू, र लिभर प्रत्यारोपणसँग सम्बन्धित जटिलताहरू समावेश छन्।
• भूमिका: बालरोग हेपाटोलोजिस्टहरूले प्रारम्भिक पहिचान र व्यवस्थापनमा ध्यान दिन्छन् ताकि कलेजो असफलताजस्ता दीर्घकालीन जटिलताहरूलाई रोक्न सकियोस्। तिनीहरूले कलेजोको स्थितिलाई निगरानी गर्न र उपचार गर्न कलेजो परीक्षण, इमेजिङ्ग, र कलेजोको बायोप्सीजस्ता विशेष परीक्षणहरूको प्रयोग गर्छन्। लिभर प्रत्यारोपण आवश्यक परेमा तिनीहरू प्रायः प्रत्यारोपण टोलीहरूसँग मिलेर काम गर्छन्।

३. बालरोग प्यान्क्रियाटोलोजी

• केन्द्रबिन्दु: बालरोग प्यान्क्रियाटोलोजी बालबालिकामा प्यान्क्रियास सम्बन्धी रोगहरूमा समर्पित छ।
• व्यवस्थित रोगहरू: यसमा तीव्र र दीर्घकालीन प्यान्क्रियाटाइटिस, प्यान्क्रियाटिक इन्सफिसिएन्सी, सिस्टिक फाइब्रोसिस सम्बन्धी प्यान्क्रियाटिक रोग, प्यान्क्रियासका ट्युमरहरू, र जन्मजात प्यान्क्रियास असामान्यताहरू समावेश छन्।
• भूमिका: बालरोग प्यान्क्रियाटोलोजिस्टहरूले इमेजिङ्ग, एन्डोस्कोपिक प्रक्रियाहरू, र अनुवांशिक परीक्षणको प्रयोग गरेर यी समस्याहरूको पहिचान र व्यवस्थापन गर्छन्। प्यान्क्रियास समस्याहरू भएका बालबालिकाहरूमा पोषणको कमी हुन सक्ने भएकाले तिनीहरूले पोषणको आवश्यकतालाई सम्बोधन गर्छन्, जसमा एन्जाइम प्रतिस्थापन उपचार आवश्यक पर्न सक्छ। यी सबै सेवा दिन सक्षम छन् ।

यी सबै सेवा दिन सक्षम छन् केएमसीका एशोसिएट प्रोफेसर डा. न्यौपाने ।

यसैगरी नेपालकै पहिलो डिएम पेडियाट्रिक न्यूरोलोजिष्ट हुन् डा. सन्तोष मिश्र । कान्ती बाल अस्पतालका एमडी पनि हुन् उनी । बाल चिकित्सा न्यूरोलोजिकल विकारहरूको विस्तृत श्रृंखला जस्तै मृगी, मस्तिष्क पक्षाघात, अटिजम, न्यूरोजेनेटिक विकारहरू, स्नायुमांसपेशी रोगहरू, न्यूरोमेटाबोलिक अवस्थाहरू, तंत्रिका संक्रमणजन्य र न्यूरोइम्यूनोलोजी अवस्थाहरूको पहिचान र व्यवस्थापनमा उनी दक्ष छन् ।

नेपाली कांग्रेसका संघीय सांसदसमेत रहेका डा. सुनिल शर्माले सम्हाले यता केएमसीले सेवा सुविधा थप्दै लगेको छ । साथै सामाजिक उत्तरदायित्व अन्तर्गत देशका विभिन्न भागमा पुगेर निरन्तर निःशुल्क स्वास्थ्य शिविर गर्दै आएको छ ।