निर्मला काण्डको एक वर्ष: आ–आफ्नै स्वार्थले न्याय नपाएको काण्ड {भाग-४}

कृष्णसिंह धामी ।

काठमाडौं । निर्मला पन्तको बलात्कारपछि हत्या भएको ३ सय ६५ दिन पूरा भएको छ । यो एक वर्षे अवधिमा निर्मलाका हत्यारा पत्ता लाग्नु त परको कुरा, प्रहरीले कसले हत्या गरेको भन्ने छनकसमेत पाउन सकेको छैन । यो अवधिमा निर्मलाको न्यायका लागि महेन्द्रनगरवासी, कञ्चनपुरवासी, विभिन्न संघसंस्थाहरू तथा अधिकारकर्मीहरूले हर सम्भव प्रयास गरिरहे । प्रयास अझै जारी पनिछ ।एउटा पीडितलाईन्याय दिलाउनु सबैको कर्तव्य पनि हो ।

कञ्चनपुरमा निर्मलाका घरपरिवार, आफन्त, स्थानीय, विभिन्न संघसस्थाले समेत आन्दोलन गरे । त्यो आन्दोलनमा कोही निःस्वार्थ रूपले लागे भने कोही आफ्नो दुनो सोझ्याउन तथा आफूलाई चर्चामा ल्याउन मै तल्लीन रहे । उनीहरू आन्दोलन मार्फत निर्मलाको न्यायभन्दा आफ्नो स्वार्थतर्फ बढी केन्द्रित भएको देखिन्छ ।

निर्मला प्रकरण : पत्रकार भण्डारीलाई एक रुपैयाँ जरिवाना, एकघण्टा कैद !

यसको अगुवाइ गरेका थिए कञ्चनपुरका पत्रकार खेम भण्डारीले । जिल्ला अदालत कञ्चनपुरको फैसलाअनुसार भण्डारी ‘सुपर हिरो’ बन्ने मनसायले प्रेरित देखिएका छन् । अदालतको फैसलामा भनिएको छ, ‘देशको न्याय प्रणालीमाथि भरोसा, विश्वास अनि आस्था नभएर अन्तर्राष्ट्रिय संस्था गुहार्दै हिँडेको भनेर किन नभन्ने ? कहिले पत्रकार महासंघ त कहिले अन्तर्राष्ट्रिय संगठनको मुख्य कार्यालय ब्रसेल्समा सहयोग मागेको जस्ता तथ्य प्रकाशित गरेर आम रूपमा अब के-के हुने हो ? न्यायालयले के गर्ने हो ? भन्ने जस्ता भावनाहरू सम्प्रेषित गरेर न्यायालय थर्काएको अवस्था छ । वकिलले, पत्रकारले तथा न्यायाधीशले आएफजेले के कुन हदसम्म काम गर्दछ, पत्रकारका सम्वन्धमा के कस्तो सहयोग गर्दछ भनेर नबुझ्ने होइननन् । आएफजेको मुख्यालय ब्रसेल्समा सहयोगको लागि याचना गर्न निज पत्रकारमाथि सरकारले वा न्यायालयले के त्यस्तो चरम यातना दिएको छ वा अन्य त्यस्तै राज्य निकायले निजलाई त्यसरी अन्तर्राष्ट्रिय गुहार लगाउन पर्ने सम्मको काम गरेको छ भन्न सक्नुपर्ने हुन्छ । न्यायिक प्रक्रियाको नियमित काम लिखित बहसको माग गरेकामा अदातलको आदेश नै सामाजिक सञ्जालमा अपलोड गरेर म त प्रेस स्वतन्त्रताको लागि लड्दै छु, मलाई त यहाँ सिध्याई नै सके भनेजस्तो गरी देशको न्यायालयलाई विश्वास नगरी कथित संस्था विश्वासिलो हुने भन्ने कस्तो मानसिकता हो र के गर्न खोजिएको भनेर निजलाई नै प्रश्न गर्नुपर्ने भएको छ।’

निहीत स्वार्थ वा आफ्नो सालो भनिएका दिलिप विष्टलाई प्रहरीले अपराधी घोषित गर्दा पत्रकार भण्डारी बढी सक्रिय बनेको देखिन्छ । तत्कालीन कञ्चनपुर प्रहरी प्रमुखसँग गरिएको म्यासेजमा पनि उनले त्यस्तै भाव प्रकट हुने खालका सन्देश दिन खोजेका थिए ।

आफ्नो स्वार्थका लागि लडेको अर्को समूह हो, महिला अधिकारकर्मीहरू । आफूलाई महिला अधिकारीकर्मी भन्दै आएका शारदा चन्द, मिना भण्डारी, हेलन श्रेष्ठ, माया नेगीलगायतले पनि निर्मलाको न्यायका निम्ति आन्दोलन गरे । पछि बिस्तारै उनीहरू आ-आफ्नो स्वार्थमा लागे । र अन्तमा महिला अधिकारीकर्मीहरूको समूह नै विभाजनको सिकार बन्यो । उनीहरूले गरेको आन्दोलनमाथि कसैले प्रश्न नउठाए पनि आन्दोलनका क्रममा उनीहरू नै विभाजनको सिकार हुनु, उनीहरूमै आपसी विवाद हुनु, उनीहरू नै विभिन्न राजनीति दलका नेताहरूको स्वार्थबाट अघि बढ्नुले ठूलो शंका उब्जाएको छ । यसबाट उनीहरूको आन्दोलन पनि स्वार्थ प्रेरित रहेछ भन्ने प्रश्न आमजनतामा उठ्नु स्वाभाविक हो ।

घटना भएका दिनदेखि निर्मलाको न्यायका लागि लडेका भन्नेहरूले केवल आफ्नो स्वार्थका रोटी सेके । केहीलाई नेकपा र सरकारविरुद्ध माहोल बनाउनु थियो, केहीलाई मेयरविरुद्धको रिस, केहीलाई आफन्त बचाउनुपर्ने, कसैलाई एसपी दिल्लीराज विष्टको रिस त केहीलाई डलर खेती गर्ने काम । जसका कारण अपराधी पत्तालाग्ग्नु भन्दा पनि अपराधीलाई संरक्षण मिल्यो । जसको परिणाम अहिले प्रहरीले भोगिरहेको छ ।

यो आन्दोलनमा आफ्नो राजनीति स्वार्थ पूरा गर्ने मनयास पनि देखियो । उनीहरूले आफ्नो राजनीतिक स्वार्थ तथा चुनावी हारको बदला लिन पनि यस्तो गरेको देखियो । जसको कारण निर्मलाले न्याय पाउन सकिनन् ।

निर्मलाको बाबु यज्ञराजमाथि स्वार्थी समूह परिचालन हुँदा उनको घर परिवारमै कलह पैदा भयो । निर्मलाकी आमा दुर्गादेवीले आफूलाई अधिकारीकर्मी भन्दै हिँड्नेहरूले यो घटनामा आफ्नो स्वार्थ लुट्ने काम गरेको बताइन् । अधिकारकर्मीहरू शारदा चन्द, माया नेगीलगायतले निर्मलाको न्यायको लागि भन्दै आफ्नो स्वार्थ पूरा गरेको उनको भनाइ छ । ‘खेम भण्डारीले विभिन्न निर्दोष व्यक्तिहरूमाथि आरोप लगाएर जीवनभर कहिल्यै नमेटिने कलंकको टीका लगाइदिए । शारदा चन्दलगायतले श्रीमान यज्ञराज, दुर्गादेवीकी सौतालगायतलाई आफ्नो मुठ्ठीमा खेलाएर न्यायको ढोका सधैँको लागि बन्द गरिदिए ।’ दुर्गादेवीले आक्रोशित हुँदै भनिन् ।

निर्मला काण्डको एक वर्षः सरकारलाई पूर्व एसपी विष्टको चेतावनी {भाग-३}

निर्मला काण्डको एक वर्षः दिलिप विष्टलाई नै अपराधी घोषणा गर्ने दाउ ! {भाग-२}

निर्मला काण्डको एक वर्ष: अहिलेसम्म के-के भयो ? {भाग-१}