काठमाडौं । दक्षिण अफ्रिकाको सबैभन्दा ठूलो सहर जोहानेसबर्गस्थित एक अनौपचारिक बस्तीमा मङ्गलबार राति भएको सामूहिक गोलीकाण्डमा कम्तीमा १२ जनाको मृत्यु भएको छ भने अन्य नौ जना घाइते भएका छन् । प्रहरीले घटनामा सङ्गठित अपराध समूहहरूको संलग्नता हुन सक्ने आशङ्का गरेको भए पनि आक्रमणको वास्तविक उद्देश्यबारे अनुसन्धान जारी रहेको जनाएको छ ।

प्रहरीका अनुसार राति ११ बजापछि १० भन्दा बढी सशस्त्र व्यक्तिहरू मिनीबसमार्फत क्लिभल्यान्ड उपनगरको बस्ती क्षेत्रमा पुगेका थिए । उनीहरूले विभिन्न स्थानमा पुगेर स्थानीय बासिन्दामाथि अन्धाधुन्ध गोली चलाएका थिए । आक्रमणपछि उनीहरू सोही सवारीसाधनमार्फत घटनास्थलबाट फरार भएका थिए ।

मृतकमध्ये नौ पुरुष र तीन महिला रहेका छन् । ११ जनाको घटनास्थलमै मृत्यु भएको थियो भने एक जनाले अस्पतालमा उपचारका क्रममा ज्यान गुमाएका थिए । घाइते नौ जनाको उपचार भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ ।

घटनापछि व्यापक खोजी अभियान सुरु गरिएको भए पनि बुधबारसम्म कुनै पनि संदिग्ध पक्राउ परेका छैनन् । प्रहरीले अपराध अनुसन्धान र गुप्तचर शाखाका विशेषज्ञ टोली घटनास्थलमा परिचालन गरेको जनाएको छ ।

जोहानेसबर्गका यस्ता अनौपचारिक बस्तीहरूमा गरिब तथा आवासविहीन परिवारहरू अस्थायी संरचनामा बस्ने गर्छन् । बुधबार बिहान घटनास्थलमा एम्बुलेन्सहरू परिचालन गरिएका थिए भने स्थानीय बासिन्दा त्रासपूर्ण वातावरणबीच समूह–समूहमा भेला भएका देखिएका थिए ।

दक्षिण अफ्रिकामा पछिल्ला वर्षहरूमा सामूहिक गोलीकाण्डका घटना बढ्दै गएका छन् । गत डिसेम्बरमा भएका दुई छुट्टाछुट्टै घटनामा मात्रै २० भन्दा बढी व्यक्तिको ज्यान गएको थियो । यस्ता अधिकांश घटना आपराधिक गिरोहबीचको सङ्घर्षसँग जोडिने गरेका छन् ।

विशेषगरी जोहानेसबर्ग र आसपासका क्षेत्रमा अवैध सुन उत्खनन ठूलो समस्या बनेको छ । परित्यक्त खानीहरूमा सक्रिय गिरोहहरूले बाँकी खनिज निकाल्ने अवैध गतिविधि सञ्चालन गर्दै आएका छन् । यिनै गतिविधिमाथिको नियन्त्रण, क्षेत्रीय प्रभाव विस्तार र अवैध व्यापारको हिस्साका लागि गिरोहहरूबीच हिंसात्मक सङ्घर्ष हुने गरेको सुरक्षा अधिकारीहरूको भनाइ छ ।

स्थानीय काउन्सिलर न्युरेन पिटरसनका अनुसार क्लिभल्यान्ड क्षेत्र अवैध खननसँग जोडिएको भए पनि भूमि विवाद र समुदायभित्रका अन्य तनावहरू पनि विद्यमान छन् । त्यसैले घटनालाई तत्काल कुनै एक गिरोह वा कारणसँग जोड्न कठिन रहेको उनले बताए ।

प्रहरी प्रवक्ता एथ्लेन्डा माथेलेले घटनाको सूक्ष्म अनुसन्धान भइरहेको जानकारी दिए । प्रान्तीय प्रहरी आयुक्त टोमी मोथोम्बेनीले आक्रमणकारीहरूलाई ‘हृदयहीन’ भन्दै निन्दा गर्नुभएको छ, तर अनुसन्धान निष्कर्षमा नपुगेसम्म हत्यालाई अवैध खननसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोड्न नमिल्ने बताए ।

दक्षिण अफ्रिकामा हिंसात्मक अपराधको दर विश्वकै उच्चमध्ये एक मानिन्छ । सरकारी तथ्याङ्कअनुसार गत आर्थिक वर्षमा देशभर २३ हजारभन्दा बढी हत्या भएका थिए, जसको दैनिक औसत ६० भन्दा बढी पर्छ ।

अवैध खननसँग सम्बन्धित हिंसा नियन्त्रण गर्न सरकारले गत मार्चदेखि उच्च जोखिमयुक्त क्षेत्रमा एक वर्षे विशेष सुरक्षा अभियान सञ्चालन गर्दै केही स्थानमा सेना समेत परिचालन गरेको थियो । विश्लेषकहरूका अनुसार उक्त कदमले सङ्गठित आपराधिक गिरोहविरुद्धको लडाइँमा राज्य संयन्त्रले सामना गरिरहेको चुनौतीलाई उजागर गरेको छ ।