तीन दशकअघिको नेपालको जनआन्दोलनकालको सबैभन्दा सशक्त एवं प्रभावी विदेशी साक्षी थिइन्- जुलिया चाङ । नेपालका लागि अमेरिकन राजदुत धेरै आए, तर जुलिया चाङले नेपाली समाजमा यस्तो प्रभाव कायम गर्न सफल भइन् कि अहिलेसम्म धेरैले उनको तत्कालीन भूमिकालाई बिर्सिन सकेका छैनन् ।

२०४५ सालदेखि नेपालमा अमेरिकी राजदूत बनेर आएकी चिनियाँ मूलकी कुटनीतिज्ञ चाङ यसकारण पनि नेपाली राजनीतिमा सधैं सम्झिरहने पात्र हुन् जसले कांग्रेस नेता शेरबहादुर देउवा र आरजू राणाको घरजम गराउनमा ‘लमी’को काम गराएकी थिइन् ।

पानीपोखरीमा रहेको अमेरिकी दूतावासमा राजदूत भेट गर्न गएकी आरजु र त्यही समयमा दूतावास पुगेका शेरबहादुर देउवासँग चिनापर्चीदेखि विवाहको प्रस्ताव गराउनेसम्म उनै जुलिया थिइन् । पछि राजनीतिक वार्तालापहरुमा संयोजनकारी भूमिका निभाउनेदेखि बिभिन्न अमेरिकी उद्योगहरुलाई नेपालमा लाइसेन्स दिलाउनेसम्मका सरोकारमा संलग्न रहिन् । यस विषयमा उद्यमी बिनोद चौधरीको आत्मबृतान्तमा पनि उल्लेख गरिएको छ ।

तीन दशकपछि अर्की महिला कुटनीतिज्ञ उसैगरी नेपाली राजनीतिमा छाएकी छिन्- उनी हुन्, नेपालका लागि बहालवाला चिनियाँ राजदूत होउ यान्छी । नेपालको राजनीतिमा देखिएको विवाद, सत्ता गठबन्धन र हेराफेरीका माझ राजदूत यान्छी राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री हुँदै पुर्व प्रधानमन्त्री र मन्त्रीहरुसँग जुनै समयमा पनि भेट्ने र राजनीतिक सरगर्मीमा बहस गर्न सक्ने ल्याकत राख्छिन् ।

प्रस्तुत छ, यसै विषयमा तयार पारिएको यो भिडियो रिपोर्ट