काठमाडौं । बिहानको नास्ता अर्थात् ‘ब्रेकफास्ट’ लाई प्रायः दिनको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण खाना मानिन्छ, तर यस विषयमा मानिसहरूको धारणा फरक-फरक पाइन्छ । लाखौं मानिसहरू नास्ता छोडेर सिधै कफीको भरमा दिउँसोको खानासम्म कुर्ने गर्छन्। के हामीले नास्ता खानैपर्छ ? यदि खाने हो भने, के खानुपर्छ र स्वास्थ्यको दृष्टिकोणले नाश्ता खाने उत्तम समय कुन हो ?

पोषण विशेषज्ञहरू सामान्यतया बिहान उठ्ने बित्तिकै हतार-हतार खानेकुरा नखान सुझाव दिन्छन्। कम्तीमा केही घण्टा पर्खिएर मध्य-बिहानतिर नास्ता गर्नु राम्रो मानिन्छ। नास्ताले शरीरको बेसल मेटाबोलिक रेट बढाउन मद्दत गर्छ। याे रेट कम हुँदा शरीरले धेरै क्यालोरीहरू भण्डारण गर्न थाल्छ, जसले तौल बढ्न सक्छ । यसले ऊर्जा स्तर र रक्त शर्करा स्तरमा पनि नकारात्मक असर पार्छ।

नास्ता कहिले खाने ?

समय-प्रतिबन्धित भोजन (अर्थात्, एक दिनको अन्तिम खाना र भोलिपल्टको पहिलो खानाबीच कम्तीमा १२ घण्टाको फरक राख्नु) ले शरीरलाई कार्बोहाइड्रेटको सट्टा बोसो जलाउन मद्दत गर्छ र यसलाई तौल घटाउने र समग्र राम्रो मेटाबोलिक स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित मानिन्छ।

पोषण विशेषज्ञहरूका अनुसार, जब तपाईं बिहान उठ्नुहुन्छ, तपाईंले पानी पिएर शरीरलाई पुनः हाइड्रेट गर्नमा बढी ध्यान दिनुपर्छ, किनकी तपाईंको मृगौलाले रातभरि धेरै काम गरेको हुन्छ।

यसैगरी धेरै मानिसहरूलाई बिहान उठ्ने बित्तिकै भोक नलाग्ने गरेकाे पनि पाइन्छ । यसको कारण हो कि तपाईंको शरीरले “तपाईं उठ्नको लागि पहिले नै रगतमा ग्लुकोज निर्यात गर्न थालेको हुन्छ। तपाईंको प्रणालीमा पहिले नै केही ऊर्जा हुन्छ।”
यदि भोक लाग्दैन भने जबरजस्ती गर्नुभन्दा सन्तुलित र पौष्टिक अन्य खानाहरूमा ध्यान दिनुपर्छ।

नास्तामा के खाने ?

परम्परागत कार्बोहाइड्रेट-युक्त खानेकुरा जस्तै सेरियल, टोस्ट र पेस्ट्रीले ग्लुकोजको मात्रा बढाएर पछि सुस्तता ल्याउन सक्छ । यसको सट्टा, प्रोटिन र फाइबर बढी भएको खाना खानु उत्तम हुने विशेषज्ञहरू सुझाव दिन्छन् । किनभने प्रोटिन र फाइबरले हामीलाई बिहानभरि ऊर्जावान र सन्तुष्ट राख्छ। ठूलो मात्रामा खानेकुरा खानु पनि आवश्यक छैन। यो दिनको तपाईंको पहिलो खाना हो, त्यसैले तपाईंले बिस्तारै खान सुरु गर्नुपर्छ, र यसमा सही पोषक तत्वहरू हुनुपर्छ। -एजेन्सी