निर्मल पौडेल,काठमाडौं। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका वरिष्ट नेता बालेन्द्र शाह (बालेन) नेतृत्वको सरकारमा कास्की १ बाट निर्वाचित गणेश पौडेल पर्यटन मन्त्रीमा नियुक्त भएका छन् । रास्वपाले उनलाई पर्यटन मन्त्रीको जिम्मेवारी दिएको छ । को हुन पर्यटन मन्त्रीमा नियुक्त गणेश पौडेल ?
खड्कराज पौडेल, जसलाई गणेश वा ‘गनेस’ पौडेलका नामले चिनिन्छ, नेपाली राजनीतिमा उदाउँदै गरेको वैकल्पिक र बौद्धिक धारका प्रतिनिधि पात्र हुन्। उनको जन्म वि.सं. २०४४ असोजमा कास्की जिल्लाको पोखरा महानगरपालिका–१४, माझेरीपाटनमा भएको हो। मध्यमवर्गीय परिवारमा हुर्किएका पौडेलले सरल जीवनशैली अपनाउँदै व्यक्तिगत जीवनलाई सधैं सार्वजनिक चर्चाबाट केही टाढै राखेका छन्।

उनले प्रारम्भिक शिक्षा रामेश्वरी प्राथमिक विद्यालयबाट र माध्यमिक तह भवानी कालिका उच्च विद्यालयबाट पूरा गरे। त्यसपछि पोखरा विश्वविद्यालयबाट व्यवस्थापनमा स्नातकोत्तर (एमबीए) अध्ययन गरेका उनले अंग्रेजी साहित्यमा पनि उच्च अध्ययन गरेका छन्। साहित्य, दर्शन र समाजशास्त्रमा गहिरो रुचि राख्ने उनी करिब डेढ दशक शिक्षण पेशामा संलग्न रहे, जसले उनको विश्लेषणात्मक सोच र बौद्धिक धरातललाई बलियो बनायो।

राजनीतिमा प्रवेश गर्नुअघि उनी मुख्य रूपमा साहित्यकार र सामाजिक अभियन्ता को रूपमा सक्रिय थिए । पौडेलको पहिचान सुरुमा साहित्यकारका रूपमा स्थापित भयो। उनको चर्चित उपन्यास ‘पैताला’ प्रयोगवादी शैली, मनोवैज्ञानिक गहिराइ र दार्शनिक दृष्टिकोणका कारण नेपाली साहित्यमा उल्लेखनीय कृतिका रूपमा लिइन्छ। विभिन्न पत्रपत्रिका र जर्नलमा उनका लेखहरू प्रकाशित हुँदै आएका छन्। साथै, पोखरामा पढ्ने संस्कृतिको विकास गर्न उनले ‘¥यान्डम रिडर्स सोसाइटी’ स्थापना गरी युवालाई पुस्तक र बौद्धिक बहससँग जोड्ने अभियान सञ्चालन गरेका छन्। पोखरमा रहेर पौडेलले

सामाजिक रूपमा उनी ‘अटेरी अभियान’ मार्फत भ्रष्टाचार, बेथिति र पार्टीगत एकाधिकारविरुद्ध सक्रिय रहे। उक्त अभियान पश्चात उनी अटेरी गणेशका नाममा समेत परिचित भएका थिए। फेवाताल संरक्षण, सार्वजनिक सम्पत्तिको जगेर्ना र वातावरणीय मुद्दामा उनले निरन्तर आवाज उठाए। २०७९ को स्थानीय तह निर्वाचनमा उनले स्वतन्त्र उम्मेदवारका रूपमा पोखरा महानगरपालिकाको मेयर पदमा प्रतिस्पर्धा गर्दै ३,०३० मत प्राप्त गरे। जित हासिल गर्न नसके पनि यसले उनलाई वैकल्पिक राजनीतिको सशक्त स्वरका रूपमा स्थापित ग¥यो।

यसपछि बालेन्द्र शाह (बालेन)सँगको वैचारिक निकटतापछि उनी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)मा आबद्ध भए र केन्द्रीय सदस्यका रूपमा सक्रिय भए। २०८२ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा कास्की–१ बाट उम्मेदवार बनेका उनले ३९ हजार ८८३ मत प्राप्त गर्दै फराकिलो मतान्तर (२१ हजारभन्दा बढी) सहित विजय हासिल गरे। उनका निकटतम प्रतिस्पर्धी नेपाली कांग्रेसका तिलक रानाभाट ११ हजार २१४ मतमा सीमित भए भने एमालेका बैनबहादुर अधिकारी १० हजार ४२९ मतसहित तेस्रो स्थानमा रहे। कुल १ लाख १६ हजार ८७८ मतदाता रहेको क्षेत्रमा ७० हजार १५० मत खसेको थियो।

निर्वाचनपछि उनले “म के गर्दिनँ” भन्ने १३ बुँदे सार्वजनिक प्रतिबद्धता जारी गर्दै सिफारिस, आफन्तवाद, ट्रान्सफर–प्रमोशनमा हस्तक्षेप नगर्ने, पदको दुरुपयोग नगर्ने जस्ता स्पष्ट अडान सार्वजनिक गरे। उनका मुख्य एजेन्डामा सुशासन, भ्रष्टाचार नियन्त्रण, सहकारी पीडितको समस्या समाधान, वैदेशिक रोजगारीमा परेका नेपालीको संरक्षण र पढ्ने संस्कृतिको प्रवद्र्धन रहेका छन्।

यसैबीच, बालेन्द्र शाह नेतृत्वको सरकार गठनसँगै गणेश पौडेल पर्यटनमन्त्रीका रूपमा मन्त्रिपरिषद्मा समावेश भएका छन्। साहित्य, सामाजिक अभियान र वैकल्पिक राजनीतिको यात्राबाट मन्त्रीसम्म पुग्नु उनको जीवनको नयाँ अध्याय बनेको छ।

संसद्मा शपथ ग्रहणपछि उनले व्यक्त गरेको भावनात्मक अभिव्यक्तिले पनि व्यापक चर्चा पायो। उनले संसद्लाई केवल संरचना नभई इतिहास, संघर्ष, विचार र विश्वासको निरन्तरता भएको ‘जीवित स्मृति’का रूपमा व्याख्या गरे। बीपी कोइराला, कृष्णप्रसाद भट्टराई, मदन भण्डारी, प्रदीप गिरीदेखि रविन्द्र अधिकारीसम्मका नेताहरूको योगदान सम्झँदै उनले आफू नयाँ ठाउँमा नभई ‘निरन्तरताको धार’मा प्रवेश गरेको अनुभूति व्यक्त गरेका छन्। “म आफ्नो नाम लेख्न होइन, जिम्मेवारीको अधुरो वाक्य पूरा गर्न आएको हुँ” भन्ने उनको अभिव्यक्ति उनको राजनीतिक दर्शनको गहिराइ झल्काउने भनाइका रूपमा हेरिएको छ।

उनले आफ्नो पहिलो कृति ‘पैताला’ प्रकाशित हुँदा जस्तै अनुभूति संसद्मा पनि भएको उल्लेख गर्दै आफू अब एक्लो व्यक्ति नभई ऐतिहासिक र वैचारिक यात्राको हिस्सा बनेको बताएका छन्। उनका लागि संसद् आशा, संघर्ष, असहमति र विश्वासले बनेको साझा मञ्च हो, जहाँ पुस्ता फेरिए पनि जिम्मेवारी निरन्तर बगिरहन्छ।

हाल उनी कास्की क्षेत्र नं. १ का प्रतिनिधिसभा सदस्य तथा पर्यटनमन्त्रीका रूपमा सक्रिय छन्। तथ्य, तर्क र बौद्धिक आधारमा राजनीति गर्ने प्रयास गर्दै उनले आफूलाई सत्ताको केन्द्रभन्दा पनि जनताको सेवकका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्। साहित्यबाट सुरु भएको उनको यात्रा सामाजिक अभियान हुँदै संसद् र सरकारसम्म पुगेको छ, जसलाई नेपाली राजनीतिमा नयाँ पुस्ता र वैकल्पिक सोचको उदयका रूपमा हेरिएको छ।