काठमाडौं । अमेरिका र इरानबीच युरेनियम र आणविक कार्यक्रमलाई लिएर फेरि शब्द–युद्ध चर्किएको छ, जसले वास्तविक कूटनीतिक प्रगति होइन, शक्ति प्रदर्शन र दबाब रणनीतिलाई देखाएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग मिलेर परमाणु साइट उत्खनन् गर्ने र युरेनियम अमेरिका लैजाने दाबी गरेपछि विवाद सुरु भएको हो। तर इरानले यसलाई ठाडै अस्वीकार गर्दै ट्रम्पका दाबीहरू “झुटो प्रचार” भएको आरोप लगाएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार यहाँ वास्तविक प्रश्न युरेनियम कहाँ जान्छ भन्ने होइन, तर “कसले कथा नियन्त्रण गर्छ” भन्ने हो। ट्रम्पले वार्ता सम्भावना र होर्मुज खुल्ने संकेत दिँदै दबाब सिर्जना गर्न खोजेको देखिन्छ भने इरानले पूर्ण अस्वीकार गरेर आफ्नो सार्वभौमिकता र आणविक कार्यक्रमको वैधता बचाउन खोजिरहेको छ।
इरानको तर्फबाट आएको कडा प्रतिक्रिया—“युरेनियम हाम्रो जमिनजत्तिकै महत्वपूर्ण हो”—ले यो विषय केवल कूटनीति नभई राष्ट्रिय पहिचानसँग जोडिएको संकेत गर्छ।
अर्कोतर्फ, स्ट्रेट अफ होर्मुजको विषय फेरि रणनीतिक हतियारजस्तै प्रयोग भइरहेको छ। तेल आपूर्ति मार्गमा कुनै पनि तनावले विश्व बजारमा तत्काल असर पार्ने भएकाले दुवै पक्षले यो मुद्दालाई दबाबको साधन बनाइरहेको देखिन्छ।
तेल बजारमा देखिएको गिरावटले तत्काल युद्ध सम्भावना कम भएको संकेत दिए पनि कूटनीतिक विश्वास भने कमजोर बन्दै गएको विश्लेषकहरू बताउँछन्।
यस घटनालाई अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धका जानकारहरूले “सम्झौताको संकेतभन्दा बढी शक्ति परीक्षणको खेल” भन्दै मूल्यांकन गरेका छन्।
प्रतिक्रिया