२ अर्ब प्रकाश वर्ष टाढा ग्यालेक्सीमा देखियो जेलीफिस

२ अर्ब प्रकाश वर्ष टाढा ग्यालेक्सीमा देखियो जेलीफिस

केन्द्रबिन्दु
0
Shares

अष्ट्रेलिया तथा इटालीको टिमले पश्चिमी अष्ट्रेलियाको मरचिनसन वाइल्डफिल्ड ऐरे (MWA) टेलिस्कोपको मद्दतले Abell 2877 ग्यालेक्सी क्लस्टर अवलोकन गर्दा १२ घण्टापछि उनीहरुले जेलिफिस जस्तो आकृति देखे । तर, यो असली जेलिफिस नभइ केवल एक आकृति मात्र थियो जो प्लाज्माले बनेको थियो । साथै पृथ्वीबाट हेर्दा यो चन्द्रमाको एक तिहाइ भाग जत्रो  देखिन्थ्यो।

यो स्पेश जेलिफिस प्लाज्माको जेट्सबाट बनेको थियो। यो  दुई अर्ब प्रकाश वर्ष टाढाको अत्यन्त विशाल ब्ल्याक होलबाट निस्किरहेको थियो।

यो प्लाज्मा मधुरो भइसकेको थियो तथा यसबाट निस्केको ''शक वेव''का कारण फेरी बलेको थियो । यसकारण पृथ्वीबाट हेर्दा यो जेलिफिस जस्तै देखिन्थ्यो।

यसको आकृति विशेषसमेत देखिन्थ्यो । यो सामान्य एफएम रेडियो फ्रिक्वेन्सीमा चमकदार देखिन्थ्यो तर, दुईसय मेगाहर्जमा भने गायब हुन्थ्यो। यसरी कुनै एक्स्ट्रा ग्यालेक्टिक एमिशन यति चाँडो गायब भएको देखिएको थिएन। टाढा रहेका दशवटा ग्यालेक्सी तथा त्यसका ब्ल्याक होलको सर्वेमा अनुसन्धाताले यी मध्ये एक ब्ल्याक होल स्थिर नभएको  भेटाएका थिए । उनीहरुको मान्यता छ यो महाविशाल ब्ल्याक होल अन्तरिक्षमा गतिमान भएको स्पष्ट संकेत हो ।

प्रमुख अनुसन्धाता रिसर्चर डमिनिक पेशी भने यसलाई सामान्य प्रक्रिया मान्छन् । उनका अनुसार धेरैजसो महाविशाल ब्ल्याक होल अत्यन्त धेरै द्रव्यमान भएका कारण चलायमान हुँदैनन्। सामान्यतया स्थिर रहन्छन्। यस  आकृतिलाई खगोलविदले पाँच वर्षदेखि नियालिरहेका थिए ।

यो शोधमा खगोलविदले ग्यालेक्सी तथा तिनका ब्ल्याक होलको गतिमा अन्तर भेटिरहेका थिए । सामान्यतया दुवैको गति समान हुने मानिन्छ । यदि यसो नहुने हो भने ब्ल्याकमा केही बदलाव भएको मानिन्छ ।

यसका लागि वैज्ञानिक यस्तो ब्ल्याक होल हेरिरहेका थिए, जसको एक्रिसन(accretion )
डिस्कमा पानीको मात्रा अत्यधिक होस्। यो डिस्क त्यस्तो पदार्थले बनेको हुन्छ जसलाई ब्ल्याक होलले सोसिरहेको हुन्छ। यो पानीले ब्ल्याक होललाई तेज गतिमा काटिरहेको हुन्छ। जसले गर्दा लेजर जस्तो रेडियो लाइटको बीम निस्कन्छ जसलाई मेजर (maser) भनिन्छ ।

पृथ्वीमा रहेको रेडियो टेलिस्कोपको मद्दतले वैज्ञानिकले ब्ल्याक होलको रफ्तार पत्ता लगाउन सक्छन् । J0437+2456 मा प्राप्त नतिजालाई Arecibo और Gemini अब्जर्भेटरीबाट पानी प्रमाणित गरिएको हो। जसमा १.१ माइल प्रतिघण्टाको गतिमा चल्ने ब्ल्याक होल पत्ता लागेको थियो। तर, यो गतिको कारणबारे भने पत्ता लागेको छैन। यो थ्योरी अहिले पनि छ कि दुई विशाल ब्ल्याक होल विलय भएका कारण यस्तो भएको हुनुपर्छ । यो टक्करका कारण यो 'रिक्वाइल' भएको हुनुपर्छ।

Skip This
Skip This
Logo