काठमाडौं । पानी पिउनु स्वास्थ्यका लागि अत्यावश्यक छ भन्ने कुरा सर्वविदितै छ। तर, के तपाईंलाई बिहान पानी पिउनुका विशेष फाइदाहरू बारे थाहा छ ? पानी एक आवश्यक पोषक तत्व हो, जसलाई शरीरले आफैं पर्याप्त मात्रामा उत्पादन गर्न सक्दैन । स्वस्थ रहनका लागि यसलाई बाहिरी स्रोतहरू (जस्तै हाइड्रेटिङ खाना र पेय पदार्थ) बाट प्राप्त गर्नुपर्छ।

बिहान सबेरै खाली पेटमा पानी पिउनु आफ्नो दिनको सुरुवात गर्ने उत्कृष्ट तरिका हो। चिकित्सकहरूका अनुसार, बिहान पानी पिउनुका निम्न प्रमुख फाइदाहरू छन्:

१. निन्द्रापछि पुनर्जलीकरण: हाम्रो शरीरले हरेक दिन पिसाब फेर्ने, पसिना बगाउने र सास फेर्ने जस्ता सामान्य प्रक्रियाहरूबाट पानी गुमाउँछ। सुतेको बेला पानी पिउन नसकिने हुनाले, बिहान उठ्दा शरीर स्वाभाविक रूपमा पानीको कमी भएको अवस्थामा हुन्छ। बिहान पानी पिउनाले रातभरि गुमेको तरल पदार्थको पूर्ति हुन्छ, विशेषगरी मुख खोलेर सुत्ने वा तातो कोठामा सुत्नेका लागि यो अझ महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

२. ऊर्जा स्तर बढाउँछ: धेरै मानिसहरूले चिसो पानी पिएर आफ्नो दिन सुरु गर्दा स्फूर्ति महसुस गर्छन्। पानीको कमीले थकान र चक्कर लाग्ने हुन सक्छ। बिहान एक गिलास पानी पिउनाले शरीरलाई आवश्यक तरल पदार्थ तुरुन्तै प्राप्त गर्न मद्दत गर्छ, जसले ऊर्जाको स्तर बढाउँछ। यदि तपाईं बिहान धेरै कफी वा चिया पिउनुहुन्छ भने, क्याफिनले प्राकृतिक मूत्रवर्धकको रूपमा काम गर्ने हुनाले क्याफिनयुक्त पेय पदार्थहरू पिउनु अघि र पछि पानी पिउनु लाभदायक हुन्छ।

३. मानसिक तीक्ष्णताः बिहान पानी पिउनाले दिनभरि मानसिक तीक्ष्णता र उत्पादकत्वलाई अधिकतम बनाउन मद्दत गर्छ । पानीको कमीले मस्तिष्कमा भ्रम र टाउको दुखाइ पनि निम्त्याउन सक्छ। त्यसैले, बिहान एक गिलास पानी पिउनु मानसिक प्रदर्शन बढाउने उत्तम तरिका हो। हल्का पानीको कमीले पनि छोटो अवधिको स्मरणशक्ति र एकाग्रतामा असर पार्छ, त्यसैले राम्रो प्रदर्शनका लागि पानी पिउनु महत्त्वपूर्ण छ।

४. मेटाबोलिज्ममा सुधारः दिनको कुनै पनि समयमा पानी पिउनाले मेटाबोलिज्मलाई गति दिन्छ। विशेषगरी चिसो पानीले शरीरमा ‘चिसो-सक्रिय थर्मोजेनेसिस’ नामक प्रक्रियालाई उत्तेजित गर्छ । यसको अर्थ तपाईंको शरीरले पानीलाई तातो बनाउन मेटाबोलिज्मलाई सक्रिय गर्छ, जसले लगभग एक घण्टासम्म ३० प्रतिशतसम्म मेटाबोलिज्म बढाउन सक्छ।

५. पाचन प्रणालीमा सुधारः स्वस्थ पाचनका लागि पानी पिउनु महत्वपूर्ण छ। पर्याप्त मात्रामा पानी पिउनाले कब्जियतबाट राहत पाउन मद्दत गर्छ, जुन पानीको कमीको एक सामान्य साइड इफेक्ट हो। तातो पानीले खाएको खानालाई चिसो पानीभन्दा छिटो पचाउन मद्दत गर्छ। यदि तपाईंलाई कब्जियतको समस्या छ भने, बिहान उठेर तातो पानी पिउनाले पाचन प्रक्रियालाई तुरुन्तै सुरु गर्न मद्दत गर्छ।

६. भोक कम गर्छ: यदि तपाईंलाई बिहान धेरै भोक लाग्दैन वा नास्ता खाने समय छैन भने, खाली पेटमा पानी पिउनाले भोकको भावनालाई शान्त पार्न मद्दत गर्छ। २०१८ को एक अध्ययनले बिहानभरि पानी पिउनाले भोकको अनुभूति कम गर्न सक्ने देखाएको छ।

७. ह्याङ्गओभरका लक्षणहरू कम गर्छ: ह्याङ्गओभर निको पार्न पानी महत्त्वपूर्ण छ, किनकि मदिरा सेवनले शरीरमा पानीको कमी गराउँछ । बिहान उठ्दा ह्याङ्गओभरका लक्षणहरू जस्तै टाउको दुखाइ, वाकवाकी, वान्ता, पसिना आउने आदि महसुस हुन्छ। यस्तो बेला पानी पिउनाले स्फूर्ति महसुस गराउँछ।

८. छालालाई राम्रो बनाउँछ: दिनको कुनै पनि समयमा पानी पिउनाले छालाको स्वास्थ्यमा धेरै फाइदा पुर्‍याउँछ, छालाको टोन सुधार गर्नदेखि लिएर चाँडै बुढ्यौली हुनबाट रोक्नसम्म। विशेषगरी बिहान पानी पिउनाले उठ्दा हुन सक्ने सुन्निनेपन कम गर्न मद्दत गर्छ। यसले तकियामा जम्मा भएका ब्याक्टेरिया वा मेकअपका कारण हुने डण्डीफोरलाई पनि रोक्न मद्दत गर्न सक्छ।