काठमाडौं ।

विश्वका चर्चित अर्जेन्टिनी फुटबल खेलाडी डिएगो अरमाण्डो म्याराडोनाको हृदयघातका कारण निधन भएको छ । विश्वका महान् फुटबल खेलाडी मध्येका एक डिएगो म्याराडोनाले ६० वर्षको उमेरमा बुधबार यस संसारलाई छोडेका छन् । केही समययता अस्वस्थ रहँदै आएका उनको झण्डै एक महिना अघि शल्यक्रिया गरिएको थियो ।

उनी मस्तिष्क सम्बन्धी समस्यासँग जुधिरहेका थिए । तीन साता अघि मात्रै उनको मस्तिष्कको ब्लड क्लोटको शल्यक्रिया गरिएको थियो । चर्चित भए पनि उनी पटक पटक विवादित भएका थिए । लागूऔषध सेवन तथा दुव्र्यवहारका कारण उनी बारम्बार चर्चा र विवादमा आउने गरेका थिए ।

म्याराडोनाको कप्तानीमा अर्जेन्टिनाले सन् १९८६ मा विश्वकप जितेको थियो । मेक्सिकोमा भएको सन् १९८६ को विश्वकपको फाइनलमा वेस्ट जर्मनीलाई ३–२ गोलको अन्तरले हराएर अर्जेन्टिनाले विश्वकप उपाधि जितेको थियो ।

त्यसबेला विश्व फुटबलमा दबदबा कायम गरेको इङ्ल्याण्डलाई अर्जेन्टिनाले क्वार्टर फाइनलमा हराएको थियो । प्रमुख कुरा त के थियो भने इङ्ल्याण्डसँग अर्जेन्टिनाले युद्ध हारेको लगत्तै उक्त विश्वकप भएको थियो, जुन जितलाई म्याराडोनाले फकल्याण्ड टापु हार्दाको इङ्ल्याण्डसँग बदलाको रुपमा पनि अर्थ्याएका थिए ।

अर्जेन्टिनाका पूर्व प्रशिक्षक समेत रहेका म्याराडोना विश्व फुटबलका महान् खेलाडी मानिन्छन् । अर्जेन्टिनाका लागि म्याराडोनाले १९७७ देखि १९९४ सम्म खेलेका थिए । अर्जेन्टिनाको तर्फबाट ४ वटा विश्वकप खेलेका उनले १९ खेलमा ३४ गोल गरेका थिए भने सन् २००८ देखि २०१० को विश्वकपसम्म म्याराडोना अर्जेन्टिनाको मुख्य प्रशिक्षक रहेका थिए । म्याराडोनाले बार्सिलोना, नापोली र सेभिया जस्ता युरोपका ठूला क्लबबाट खेलेका थिए । त्यसपछिका केही वर्षमा अर्जेन्टिनी फुटबलको उचाइ र प्रभाव बढ्नुमा म्याराडोनाको महत्वपूर्ण भूमिका मानिन्छ ।

म्याराडोनाको फुटबल यात्रा

म्याराडोनाको जन्म सन् १९६० को अक्टोबरमा एक गरिब परिवारमा भएको थियो । बुबा डन डिएगो र आमा साल्भाडोरा फ्रान्कोका तीन छोरी पछिको म्याराडोना पहिलो छोरा थिए । म्याराडोनाको परिवार पछि बढेर ८ जनामा पुगेको थियो । म्याराडोना ब्यूनस आयर्सको लानसको एउटा बस्तीमा बस्थे । यो ब्यूनोस आयर्सको एक बस्तीको इलाका थियो ।

म्याराडोनाले प्राप्त गरेको नाम र दाम एक खेलाडीले कल्पना मात्र गर्न सक्ने कुरा हो । म्याराडोना ३ वर्षको हुँदा उनका भाइले एउटा फुटबल उपहार दिएका थिए । त्यसबेलादेखि म्याराडोनाले फुटबललाई धेरै प्रेम गर्न थालेका थिए । म्याराडोना उक्त फुटबललाई लिएर निदाउने गर्दथे ।

यसरी म्याराडोनाले १० वर्षको सानो उमेरमा फुटबल खेल्न शुरु गरे । १० वर्षको उमेरमा म्याराडोना रोजा एस्ट्रेला क्लबका लागि खेल्थे । उही क्लबबाट खेल्दा अर्जेन्टिनी कनिष्ठको सानो क्लबले उसको प्रतिभाशाली खेललाई स्वीकार्यो । त्यसपछि उनी लस क्याबोलिटसद्वारा पनि चुनिएका थिए ।

१२ वर्षको उमेरमा उनले बल ब्वोईको भूमिका प्राप्त गरेका थिए भने १५ वर्षको उमेरमा उनले अर्जेन्टिनी जूनियर्सका लागि आफ्नो व्यवसायिक जीवन शुरु गरेका थिए । सन् १९८१ मा उनले बोका जूनियर्स क्लबद्वारा हस्ताक्षर गरिएको थियो । म्याराडोनाले सन् १९८२ मा बोका जूनियर्सबाट खेल्ने क्रममा पहिलो पदक जितेका थिए ।

उनले फुटबलमा यति महारत पाए कि उनलाई ‘हेड अफ गड’ नै भनियो । यसै कारणले अर्जेन्टिनाले विश्वकप जितेको थियो । उनी फिफाद्वारा पनि शताब्दीका प्लेयर अफ द सेन्चुरी बनेका थिए ।

म्याराडोनाले खेलेको पहिलो पटकको विश्वकपमै २ गोल

सन् १९७७ मा म्याराडोनाको प्रतिभा देखेपछि राष्ट्रिय टोलीमा सम्मिलित भएका थिए । तर बच्चै भएका कारण उनी सन् १९७८ को विश्वकपको लागि टोलीमा भने समावेश हुन पाएनन् । यद्यपी उनले खेलेको पहिलो पटकको विश्वकप खेलको पहिलो राउण्डमा हंगेरीकाबिरुद्ध २ गोल गर्न सक्षम भए । म्याराडोनाले सन् १९८६ को विश्वकप खेल्दै थियो । यो इङल्याण्ड बिरुद्धको खेल क्वार्टर फाइनल खेल थियो । म्याराडोनाले खेलमा दुई गोल गरेका थिए । यी मध्ये एक लक्ष्यलाई ‘हेड अफ गड’ भनिन्छ । खेलपछि म्याराडोनाले भने कि ‘गोल मेरो टाउको र भगवानको हातले छोयो’ ।