काठमाडाैं । क्रिकेटको नियम निर्धारण गर्ने मेरिलिबोन क्रिकेट क्लब (एमसीसी) ले बाउन्ड्री फिल्डिङको नियममा महत्त्वपूर्ण परिवर्तनको घोषणा गरेको छ। खेलको नियम १९.५.२ मा संशोधन गर्दै एमसीसीले बाउन्ड्री नजिकै हावामा गरिएको फिल्डिङ प्रयासलाई थप कडा बनाएको हाे ।

यस नियम परिवर्तनको मुख्य उद्देश्य बाउन्ड्री बाहिर धेरै पटक हावामा बल छोएर वा ‘बनी हप’ गरी लिइने क्याचहरूमा हुने अन्योललाई अन्त्य गर्नु र त्यस्ता क्याचहरूलाई सीमित गर्नु हो। प्राविधिक रूपमा सही भए पनि यस्ता क्याचहरूलाई प्रशंसक र खेलाडीहरूले बढ्दो रूपमा अनुचित मान्दै आएका थिए।

यो नयाँ नियम अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा जुन १७, २०२५ बाट लागू हुनेछ भने एमसीसीको नियममा भने अक्टोबर २०२६ मा आधिकारिक रूपमा समावेश गरिनेछ।

यसका केही उल्लेखनीय उदाहरणहरूमा बिग ब्यास लिग (बीबीएल) २०२३ मा माइकल नेसरले लिएको ‘मल्टी-हप’ क्याच र २०२० मा टम ब्यान्टन र म्याट रेन्सशबीचको रिले क्याच समावेश छन्। यी दुवै घटनामा उत्कृष्ट प्रयास देख्दा प्रशंसकहरू चकित भए पनि यस्ता क्याचहरूको निष्पक्षतामाथि प्रश्न उठेको थियो र कतिपयले नियम परिवर्तनको समेत सुझाव दिएका थिए।

नयाँ नियमले कसरी काम गर्छ ?

पहिले यो नियम बल छुने पहिलो फिल्डरमा मात्र लागू हुन्थ्यो। नयाँ संस्करणअनुसार, यो नियम खेलमा संलग्न सबै फिल्डरमा लागू हुनेछ – चाहे बल पहिले नै छोएको होस् वा नछोएको होस्। यसको अर्थ, बहु-फिल्डर रिले क्याचमा, सबै फिल्डरहरूले बल छुनुअघि ग्राउन्डिङका समान शर्तहरू पूरा गर्नुपर्नेछ।

अर्काे, फिल्डरलाई अझै पनि बाउन्ड्री बाहिरबाट उफ्रिएर हावामा एक पटक बल छुन अनुमति छ। तर, त्यो पहिलो स्पर्शपछि, उनीहरूले जमिनमा जति पटक सम्पर्क गर्छन्, त्यति नै पटक खेलको मैदान भित्र हुनुपर्छ। यदि उनीहरूले त्यो खेलको बाँकी अवधिमा – क्याच पूरा गरेपछि वा बल फ्याँकेपछि पनि – बाउन्ड्री बाहिर टेक्छन् वा अवतरण गर्छन् भने, त्यसलाई बाउन्ड्री मानिनेछ। प्रभावमा: फिल्डरले डोरीभन्दा बाहिरबाट बल छुन एक मौका पाउँछन्। त्यस बिन्दुबाट, बल ‘डेड’ नभएसम्म उनीहरू पूर्ण रूपमा मैदान भित्र रहनुपर्छ।

यसैगरी यदि कुनै फिल्डर बाउन्ड्री बाहिरबाट उफ्रिएर बललाई मैदान भित्र फर्काउँछन् – चाहे अर्को फिल्डरलाई फ्याँकेर वा भित्र ट्याप गरेर – उनीहरू मैदान भित्र अवतरण गरी खेल नसकिएसम्म त्यहीँ रहनुपर्छ। यदि उनीहरूले सोही ओभरमा फेरि बाउन्ड्री बाहिर टेक्छन् भने, बलको अन्तिम नतिजा जेसुकै भए पनि त्यसलाई बाउन्ड्री मानिनेछ।

एमसीसीले नयाँ शब्दवली तयार पारेको छ, जहाँ बाउन्ड्रीभन्दा पूर्ण रूपमा बाहिरको ‘बनी हप’ हटाइएको छ, तर ती क्याचहरू जहाँ फिल्डरले बललाई बाउन्ड्रीभित्रबाट माथि धकेल्छ, बाहिर निस्कन्छ र त्यसपछि बल क्याच गर्न फेरि भित्र डाइभ गर्छ, तिनीहरूलाई अनुमति दिइएको छ ।

नयाँ नियमअनुसार, हावामा रहेको फिल्डरले बाउन्ड्री बाहिर बललाई एक पटक मात्र छुन पाउनेछ र क्याचलाई वैध मान्नका लागि उसले मैदानभित्र फर्कनुपर्नेछ। नेसरले गरेको ‘बनी हप’ – बाउन्ड्री बाहिर हावामा दोस्रो पटक बल छोडेर बाहिर नै अवतरण गर्ने – अब वैध हुनेछैन।