इस्लामावाद। मध्यपूर्वमा बढ्दो तनावबीच अमेरिका र इरानबीच चलिरहेको द्वन्द्व अस्थायी रूपमा रोकिएको छ। पाकिस्तानको मध्यस्थतामा दुवै पक्ष दुई हप्ते युद्धविरामका लागि सहमत भएका छन्। प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफ र सेना प्रमुख असिम मुनिरको पहलमा भएको कूटनीतिक प्रयासपछि यो सहमति सम्भव भएको बताइएको छ। लामो समयपछि पाकिस्तानले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रभाव देखाएको घटनाका रूपमा यसलाई हेरिएको छ।

यो द्वन्द्व फेब्रुअरीदेखि तीव्र बन्दै आएको थियो, जसले मध्यपूर्व मात्र नभई विश्व अर्थतन्त्र र सुरक्षा अवस्थामै असर पारिरहेको थियो। यस्तो अवस्थामा पाकिस्तानले सुरुदेखि नै तटस्थ भूमिका लिँदै अमेरिका र इरान दुवैसँग निरन्तर संवाद कायम राखेको थियो। इरानसँगको भौगोलिक निकटता र अमेरिकासँगको पुरानो सम्बन्धका कारण पाकिस्तान दुवै पक्षका लागि स्वीकार्य मध्यस्थकर्ता बन्न सफल भएको देखिन्छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र इरानी नेतृत्वले पनि पाकिस्तानको भूमिकाको खुलेर प्रशंसा गरेका छन्। ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत शान्ति पहललाई समर्थन गर्दै तत्काल आक्रमण रोकिएको बताएका छन्। पाकिस्तानले चीनसँगको सहकार्यमा अघि सारेको पाँच बुँदे प्रस्तावले युद्धविराम मात्र नभई होर्मुज जलसन्धि खुलाउने, क्षेत्रीय स्थिरता कायम गर्ने र वार्ताको वातावरण बनाउने विषय समेटेको छ।

युद्धविरामपछि अब वार्तालाई औपचारिक रूप दिन इस्लामावादलाई केन्द्र बनाउने तयारी गरिएको छ। दुवै देशका उच्चस्तरीय प्रतिनिधिहरूलाई पाकिस्तानले वार्ताका लागि निम्तो दिएको छ, जसले आगामी दिनमा ठूला कूटनीतिक निर्णयहरू हुने संकेत देखिएको छ। यस पहलको असर ऊर्जा क्षेत्रमा समेत देखिन थालेको छ। युद्धको कारण बढेको अन्तर्राष्ट्रिय तेल मूल्य स्थिर हुन थालेको छ, जसले विश्व बजारलाई केही राहत दिएको छ। यद्यपि, यो सहमति दीर्घकालीन हुने वा नहुने विषय अझै अनिश्चित छ। इरानको आन्तरिक अवस्था, नेतृत्व परिवर्तन र अमेरिकाको कडा अडानले शान्ति प्रक्रियालाई जटिल बनाउने सम्भावना रहेको विश्लेषण भइरहेको छ।

क्षेत्रीय शक्तिहरू साउदी अरब, टर्की र इजिप्टलाई समेत समेटेर पाकिस्तानले अघि बढाएको यो कूटनीतिक रणनीतिले दक्षिण एसियाली देशको अन्तर्राष्ट्रिय छवि बलियो बनाएको छ। पाकिस्तानले यो पहललाई केवल मध्यस्थता नभई सम्भावित ठूलो युद्ध रोक्ने प्रयासका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। सरकार र सेनाबीचको समन्वयले पनि यस प्रयासलाई प्रभावकारी बनाएको देखिन्छ। अब आगामी वार्ता र त्यसको परिणामतर्फ विश्वको ध्यान केन्द्रित भएको छ।