विश्वव्यापी इन्धन संकटले किन छोएन चीनलाई ?

विश्वव्यापी इन्धन संकटले किन छोएन चीनलाई ?

केन्द्रबिन्दु
0
Shares

एजेन्सी। विश्व बजारमा इन्धन आपूर्ति अवरुद्ध हुँदै मूल्य बढिरहेको बेला धेरै देश ऊर्जा संकटमा परिरहेका छन्। तर चीन भने तुलनात्मक रूपमा स्थिर देखिएको छ, जसको पछाडि लामो समयदेखि बनाइएको रणनीतिक तयारी मुख्य कारण हो।

चीनले विगतदेखि नै ठूलो मात्रामा कच्चा तेल भण्डारण गर्दै आएको छ। सम्भावित संकटलाई ध्यानमा राखेर बनाइएको यो भण्डारण प्रणाली अहिले आपतकालीन सुरक्षा ढाल जस्तै बनेको छ।

त्यसैगरी चीनले परम्परागत इन्धनमा निर्भरता घटाउँदै ऊर्जा उत्पादनको स्वरूप नै परिवर्तन गरेको छ। विद्युत, सौर्य, वायु र जलविद्युत जस्ता नवीकरणीय ऊर्जामा ठूलो लगानी गरेपछि पेट्रोल र डिजेलको माग क्रमशः घट्दै गएको छ।

चीनमा विद्युतीय सवारी साधन (EV) को तीव्र विस्तारले पनि तेलको खपत घटाउन ठूलो भूमिका खेलेको छ। आज चीन विश्वकै सबैभन्दा ठूलो EV बजार बनेको छ, जसले यातायात क्षेत्रको इन्धन निर्भरता उल्लेखनीय रूपमा कम गरेको छ।

उद्योग क्षेत्रमा पनि चीनले कोइलामा आधारित प्रविधिबाट रासायनिक उत्पादन बढाएको छ। मेथानोल, अमोनिया लगायतका आवश्यक रसायन घरेलु रूपमा उत्पादन गर्न सकिने भएकाले पेट्रोकेमिकल क्षेत्रमा आयात निर्भरता घटेको छ।

चीनले दशकौँदेखि ऊर्जा सुरक्षालाई राष्ट्रिय प्राथमिकता बनाउँदै आएको छ। २००० पछिदेखि आपतकालीन तेल भण्डारण विस्तार गरिएको थियो, जसले अहिलेको संकटमा ठूलो राहत दिएको छ।

यद्यपि चीन पूर्ण रूपमा आत्मनिर्भर भने होइन। अझै पनि करिब तीन चौथाइ तेल आयातमै निर्भर छ। तर नवीकरणीय ऊर्जा विस्तार र उद्योगमा आत्मनिर्भरता बढ्दै जाँदा तेलको कुल खपत भने विस्तारै घट्दो क्रममा छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार पश्चिमी देशहरूसँगको तनाव, कोभिड महामारी र विश्व आपूर्ति श्रृंखलामा देखिएका अवरोधले चीनलाई आत्मनिर्भर ऊर्जा प्रणालीतर्फ अझ तीव्र रूपमा अघि बढ्न बाध्य बनाएको हो।

Logo