काठमाडौं । बेइजिङले आक्रामक व्यापारिक नीतिहरू अवलम्बन गर्दै जाँदा युरोपमा चिनियाँ सामानको आयात ह्वात्तै बढेको छ। यसलाई लिएर युरोपेली नेता तथा कम्पनीहरू चिनियाँ उत्पादनमाथिको आफ्नो निर्भरताप्रति चिन्तित बनेका छन्।

उनीहरू यस निर्भरताबाट कसरी बाहिर निस्कने भन्ने विषयमा बहस गरिरहेका छन्। उत्पादन क्षेत्रमा चीन झन्झन् शक्तिशाली बन्दै गएपछि युरोपले आफ्ना उद्योगहरूमाथि अस्तित्वकै सङ्कट देख्न थालेको छ।

ब्रसेल्सस्थित आर्थिक थिङ्क ट्याङ्क ब्रुगेलका निर्देशक जेरोमिन जेटेलमेयर भन्छन्, ‘अहिले युरोपको शैली मूलतः त्रसित देखिन्छ। युरोपेली उद्योगहरू जुनसुकै बेला धराशायी हुन सक्ने र एउटा ठूलो खतरा नजिकै आइपुगेको महसुस त्यहाँ भइरहेको छ।’

ब्रसेल्सको यो चिन्ताप्रति बेइजिङले भने आक्रामक प्रतिक्रिया दिएको छ। चिनियाँ अधिकारीहरूले कुनै पनि प्रतिबन्धात्मक कदम चालिएमा चीनले त्यसको कडा जवाफ दिने चेतावनी दिएका छन्। यो विवाद आगामी समयमा अझ चर्किने सम्भावना देखिन्छ।

आगामी महिना फ्रान्सको एभियानमा हुने जी–७ बैठकमा विश्व नेताहरूले विश्वव्यापी आर्थिक असन्तुलनका बारेमा छलफल गर्दै छन्। त्यसलगत्तै बस्ने युरोपेली सङ्घका २७ शीर्ष नेताहरूको बैठकमा पनि चीनकै विषय एजेन्डा बन्ने अपेक्षा गरिएको छ।

यसै सन्दर्भमा, युरोपेली सङ्घको कार्यकारी निकायले आगामी शुक्रबार चीनसम्बन्धी नीतिहरूमाथि प्रारम्भिक बहस गर्दै छ। यो बहसले आगामी दिनमा हुने उच्चस्तरीय छलफलको रूपरेखा तय गर्न मद्दत गर्नेछ।

युरोपेली अधिकारीहरू व्यापारिक असन्तुलन सुधार्न चीनसँग मिलेर काम गर्न सकिने आशा अझै व्यक्त गर्छन्। आफ्नो आर्थिक वृद्धिलाई गति दिन बेइजिङले निर्यात ह्वात्तै बढाएपछि यो असन्तुलन झन् चर्किएको हो। यद्यपि, संवेदनशील क्षेत्रहरूमा चीनको बढ्दो वर्चस्वलाई रोक्न युरोपेली देशहरू थप कडा व्यापारिक तथा औद्योगिक कदमहरू चाल्नेबारे पनि विचार गरिरहेका छन्।

चीनमाथिको निर्भरता कम गर्नु युरोपका लागि निकै जटिल र चुनौतीपूर्ण साबित हुन सक्छ। त्यहाँका राजनीतिज्ञ र व्यवसायीहरू चीनले लिन सक्ने प्रतिशोधात्मक कदमबाट त्रसित छन्। तर, उपभोक्ताहरू भने चिनियाँ सामानको प्रयोगमा अभ्यस्त भइसकेका छन्।

युरोपेलीहरू अझै पनि सस्तो मूल्यका चिनियाँ सामानहरू, विशेष गरी विद्युतीय सवारीसाधन खरिद गरिरहेका छन्। यस्ता गाडीहरूले आफ्नो बजार भरिने क्रमलाई रोक्न युरोपेली सङ्घले यसअघि प्रयास गरे पनि त्यो सफल हुन सकेको छैन।

थिङ्क ट्याङ्क मर्काटर इन्स्टिच्युट फर चाइना स्टडिजकी ब्रसेल्सस्थित विश्लेषक रेबेका आर्सिसाटी भन्छिन्, ‘अहिले हाम्रो अवस्था राम्रो छैन।’ युरोपेली नेताहरूले आफ्ना मतदाता र अल्पकालीन राजनीतिक स्वार्थहरूलाई पनि सम्बोधन गर्नुपर्ने भएकाले चीनबाट आउने सामानको प्रवाहलाई रोक्न कठिन भइरहेको र त्यसमाथि बेइजिङले प्रतिशोधात्मक कदम चालेमा अवस्था अझै जटिल बन्ने उनले औँल्याइन्।

चीन सरकारले दिने अनुदान र विभिन्न सरकारी कार्यक्रमहरूले त्यहाँका उद्योग तथा कम्पनीहरूलाई निकै बलियो बनाएका छन्। देशको घरजग्गा व्यवसायमा सङ्कट आएपछि बेइजिङका नीतिनिर्माताहरूले आर्थिक वृद्धिको अर्को खम्बाका रूपमा औद्योगिक उत्पादनलाई बढावा दिएका हुन्। यसैबिच, अमेरिकी ट्यारिफ (भन्सार महसुल) का कारण चिनियाँ उत्पादकहरूका लागि अमेरिकातर्फ निर्यात गर्न कठिन भएपछि ती उद्योगहरूले युरोपजस्ता अन्य बजारहरूमा आफ्नो निर्यात ह्वात्तै बढाएका हुन्।

यो वर्षको पहिलो त्रैमासिकमा चीनबाट युरोपमा हुने आयातमा तीव्र वृद्धि भएको छ। अनलाइन न्युजलेटर सोपबक्स र मर्काटर इन्स्टिच्युट फर चाइना स्टडिजले सन् २०२६ को भन्सार तथ्याङ्कअनुसार, युरोपमा चिनियाँ विद्युतीय सवारीसाधनको ओइरो लागेपछि यस वर्षको सुरुवातमै युरोपेली सङ्घसँगको चीनको व्यापार असन्तुलन ऐतिहासिक तहमा पुगेको छ।

चिनियाँ कार निर्माता कम्पनीहरूले आफ्नै देशमा माग घटेपछि युरोपेली बजारमा आक्रामक रूपमा हात हालेका कारण यो वृद्धि देखिएको हो। यसै समयमा, पश्चिम एसियाको युद्धका कारण इन्धनको मूल्य बढेपछि युरोपेली उपभोक्ताहरूले पनि पर्यावरणमैत्री विकल्पहरू रोज्न थाले। यसअघि, युरोपेली सङ्घको तथ्याङ्कअनुसार सन् २०२५ मा वस्तु व्यापारमा युरोपले करिब ४१८ अर्ब डलरको घाटा बेहोरेको थियो।

यी दुवै परिस्थितिका कारण युरोपेली उत्पादक र त्यहाँ कार्यरत कर्मचारीहरू सङ्कटमा परेका छन्। विशेष गरी, परम्परागत रूपमै ठूला कार र रसायन उत्पादन गर्दै आएको र अहिले बजारमा प्रतिस्पर्धा गर्न सङ्घर्ष गरिरहेको जर्मनीजस्ता देशहरू बढी प्रभावित भएका छन्।