हनुमान जयन्ती भगवान् हनुमानको जन्मोत्सव हो, जुन हरेक वर्ष चैत्र महिनाको पूर्णिमाका दिन मनाइन्छ। यो वर्ष चैत्र ३० शनिबार गते अर्थात आज हनुमान जयन्ती परेको छ।

हनुमान जीको जन्म मंगलबार भएकै कारणले गर्दा हरेक मंगलबार हनुमानजीको विशेष पूजा गरिन्छ। यसबाहेक, शनिबार पनि हनुमान जीको पृय दिन मानिन्छ । उनका बुबा केसरी र आमा अञ्जनी थिइन्। हनुमान जी महादेवको रुद्र अवतार हुन्। हनुमान जी महाराजसँग अलौकिक र दिव्य शक्तिहरू छन्। उहाँलाई शक्ति, बुद्धि र ज्ञानको दाता भनिन्छ। हनुमान जी महाराजका आठ सिद्धि र नौ निधि छन्। शिव पुराणका अनुसार हनुमान जी भगवान शिवको ११ औं अवतार हुनुन्हुन्छ हनुमान जीलाई पवम पुत्र पनि भनिन्छ र तेसैले उन्का पितालाई वायु देव पनि मानिन्छ।यो पर्व विशेषत: भक्तिभाव, शक्ति, साहस, र संकटहरूमाथि विजयको प्रतीकको रूपमा मनाइन्छ।

धार्मिक ग्रन्थहरूमा ८ वटा यस्ता पौराणिक पात्रहरूको उल्लेख छ जसलाई अमर मानिन्छ। हनुमानजी पनि ती मध्ये एक हुन्। यस सम्बन्धमा एउटा श्लोक पनि पाइन्छ।

अश्वत्थामा बलिव्यासो हनूमांश्च विभीषण:।
कृप: परशुरामश्च सप्तएतै चिरजीविन:॥
सप्तैतान् संस्मरेन्नित्यं मार्कण्डेयमथाष्टमम्।
जीवेद्वर्षशतं सोपि सर्वव्याधिविवर्जित।।

विशेष मान्यता:
जनविश्वास अनुसार, हनुमान जयन्तीको दिन केही विशेष उपायहरू गर्दा बजरंगबलीको कृपा प्राप्त हुन्छ। विशेषगरी, जो व्यक्ति आर्थिक समस्याबाट ग्रसित छन्, ती व्यक्तिले यो दिन केही उपायहरू अपनाउँदा धनसम्बन्धी समस्याहरू हट्ने विश्वास गरिन्छ।

चर्चित ज्योतिषी आचार्य श्री डा. प्रकाश पौडेलका अनुसार पौराणिक कथामा भनिएको छ कि जब रावणले आफ्नो अहंकारको कारण शनिदेवलाई कैद गरे, तब हनुमानजीले आफ्नो अद्भुत बहादुरीले शनिदेवलाई मुक्त गरे। यस कृपाबाट प्रसन्न भएर शनिदेवले आशीर्वाद दिए कि जसले पनि साँचो मनले हनुमानजीको पूजा गर्छ उसलाई शनिको कुदृष्टिले असर गर्नेछैन।

त्यसैले आज पनि शनिबार हनुमानजीको पूजा गर्नाले शनिको सबै अशुभ प्रभाव शान्त हुने विश्वास गरिन्छ। शनिको साढे साती र अढ्या तथा शनि महादशाबाट मुक्ति पाउन हनुमानजीको स्मरण गर्नु र हनुमान चालिसाको पाठ गर्नु सबैभन्दा प्रभावकारी उपाय मानिन्छ। विशेष गरी हनुमान जयन्तीको दिन हनुमानजीको पूजा र मन्त्रजप अत्यन्त फलदायी मानिन्छ।

हनुमान जयन्तीमा गर्ने विशेष उपायहरू:
एउटा पानको पातमा अलिकती गुल्कन्द र एक ल्वांग राखेर राम्ररी बेर्नुहोस्। त्यसमा चाँदीको वर्क (पातलो पत्र) लगाएर हनुमानजीलाई अर्पण गर्नुहोस्। यसले आर्थिक समृद्धि ल्याउँछ र करियरमा प्रगति गर्छ।

हनुमान चालिसा पाठ:
हनुमान मन्दिरमा गई ११ पटक हनुमान चालिसा पाठ गर्नुहोस्। त्यसपछि गुलाफको माला अर्पण गर्नुहोस् र चमेलीको तेलमा दुई ल्वांग हालेर दियो जलाउनुहोस्। यस उपायले घरमा समृद्धि ल्याउछ ।

हनुमान जयन्तीको अघिल्लो रात सवा किलो कालो चना भिजाउनुहोस्। अर्को दिन त्यसमा सवा किलो बूंदी मिसाएर हनुमानजीलाई अर्पण गर्नुहोस् र बाँकी प्रसाद भक्तहरूमा बाँड्नुहोस्। यसले बजरंगबलीलाई प्रसन्न हुनुहुन्छ र धनसम्बन्धी समस्याहरू हटाउँछ।

“नासे रोग हरपिरा जपत निरन्तर हनुमत बिरा” यो दोहा हहनुमान जयन्तीको दिन १००८ पटक जप गर्दा विशेषगरी:दीर्घकालीन रोगबाट मुक्ति,मानसिक चिन्ता तथा भय हटाउने,शारीरिक तथा आध्यात्मिक शक्ति प्राप्ति,नकारात्मक ऊर्जा तथा तन्त्र बाधाबाट सुरक्षा हुन्छ ।।

हिन्दू धर्ममा दानको ठूलो महत्त्व छ। हनुमान जयन्तीको दिन यदि तपाईंले सकेसम्म खाँचोमा परेकाहरूलाई सहयोग गर्नुभयो भने, तपाईंको जीवनका समस्याहरू हट्छन्। यसो गर्नाले हनुमानजी मात्र होइन, भगवान रामको पनि आशीर्वाद तपाईंमाथि बर्सिन्छ।

हनुमानजीको यी १२ नाम लिनाले सबै बिग्रिएका कामहरू सम्पन्न हुन्छन्।। ॐ हनुमान, ॐ अंजनी सुत, ॐ वायु पुत्र, ॐ महाबल, ॐ रामेष्ठ, ॐ फाल्गुण सखा, ॐ पिंगाक्ष, ॐ अमित विक्रम, ॐ उदधिक्रमण, ॐ सीता शोक विनाशन, ॐ लक्ष्मण प्राण दाता, ॐ दशग्रीव दर्पहा

अदालतको मुद्दा जित्न
यदि तपाईंको कुनै मुद्दा अदालतमा चलिरहेको छ र तपाईंले यो काम न्यायको नियतले मात्र गर्नुभएको छ, वा कसैले तपाईंलाई झूटो मुद्दामा फसाएको छ भने, तपाईंले हनुमाअ जयन्तिको दिन शनिबार हनुमान मन्दिरमा गएर बिहान र बेलुका हनुमान चालिसा पाठ गर्नुपर्छ र मन्दिरमा गुड़ र चना पनि चढाउनुहोस्। यो लगभग २१ दिनसम्म निरन्तर गर्नुहोस् र प्रार्थना गर्नु अघि र पछि आधा घण्टासम्म कसैसँग कुरा नगर्नुहोस्। २१ औं दिन बाबालाई चोला चढाउनुहोस्।

यसपछि, आफ्नो गल्तीको लागि हनुमानजीसँग माफी माग्नुहोस् र उहाँलाई न्यायको लागि प्रार्थना गर्नुहोस्। साँचो मनले यी उपायहरू अपनाउनुभयो भने तपाईंले अवश्य न्याय पाउनुहुनेछ र मुद्दा जित्नुहुनेछ।

हनुमान जयन्तीको पूजाविधि:
बिहान चाँडै उठेर स्नान गरी शुद्ध भएर घर वा मन्दिरमा पूजा गर्नुहोस्।
हनुमानजीलाई सिंदूर, रातो वस्त्र, लड्डू, फलफूल र मिठाई अर्पण गर्नुहोस्।
भक्तले यस दिन हनुमान चालिसा तथा सुन्दरकाण्ड पाठ गर्नु पर्छ ।
यो दिन राम र सीताको पूजा पनि विशेष रूपमा गरिन्छ, किनभने हनुमानजी रामभक्त हुन्।

भक्तजनहरूले यो दिन व्रत बसी सात्त्विक भोजन मात्र ग्रहण गर्नुपर्छ । महिलाहरुले पनि हनुमान जिको पुजा गर्न हुन्छ । हनुमान चालिसाको पाठ गर्न मिल्छ।। हनुमानजीलाई “संकटमोचन” पनि भनिन्छ, किनकि उहाँको पूजा गर्दा जीवनका सारा बाधाहरू हट्ने विश्वास छ। हनुमान जयन्तीमा, पूर्ण श्रद्धा र विश्वाससहित पूजा गर्नुहोस् र जीवनमा शक्ति, शान्ति र समृद्धिको अनुभव गर्नुहोस्। हनुमान जयन्तीको दिन, एकान्त स्थानमा बसेर तल दिइएका हनुमानजीको मन्त्र जप गर्नाले मानसिक शान्ति मिल्छ र तपाईंको मनोकामना पनि पूरा हुन्छ।

ॐ हं हनुमते नम:
ॐ नमो भगवते हनुमते नम:।’

यसका साथै तपाईं रामको नाम पनि जप गर्न सक्नुहुन्छ। रामको नाम लिँदा हनुमानजिको आशीर्वाद मिल्छ।

हनुमान मन्दिरमा जानुहोस् र ध्यान गर्नुहोस्
यस दिन हनुमान जीका भक्तहरूले हनुमान मन्दिरमा गएर ध्यान र साधना गर्नुपर्छ। यस दिन मन्दिर गएर पनि १००८ पटक रामको नाम जप गर्न सक्नुहुन्छ । यसो गर्नाले तपाईंले आध्यात्मिक प्रगति प्राप्त गर्नुहुन्छ ।

यदि राशिको कुरा गर्ने हो भने, मेष र वृश्चिक राशिका व्यक्तिहरूका लागि हनुमानजीको पूजा विशेष गरी फलदायी मानिन्छ। यी दुवै राशिका स्वामी मंगल ग्रह हुन्, जसको हनुमान जीसँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध छ। त्यसैले हनुमानजीको कृपाले मंगल ग्रहसँग सम्बन्धित समस्याबाट मुक्ति मिल्छ ।

सिंह र कुम्भ राशिका मानिसहरूलाई पनि हनुमानजिको छिटै कृपा मिल्छ यस राशिका व्यक्तिहरूमाथी हनुमान जीको विशेष आशीर्वाद रहन्छ र उनीहरूलाई हरेक काममा सफलता मिल्छ । यो राशिका मानिसहरूको काममा कुनै बाधा हुँदैन । यस्तो अवस्थामा, तपाईं मंगलबार हनुमान चालिसा र बजरंग बाण पाठ गर्न सक्नुहुन्छ । यसबाट तपाईंको काममा पनि प्रगति हुनेछ र अन्य शनिको महदशा चलेका राशीहरुले पनि यो दिन व्रत तथा पुजा गरे हनुमानजिको कृपा मिल्ने छ ।

नुमेरोलोजि अनुसार जस्को जन्म मिति ८ वा ९ नमबर मा आउँछ (८/९/१७/१८/२६/२७) यी गते जन्मेकाहरुले पनि आज को दिन देखि हनुमान चालिसा नित्य पाठ गरे हनुमानजिको कृपा रहन्छ ।।