काठमाडौं । नोबेल शान्ति पुरस्कारका लागि लबिङ गरिरहेका अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रक्षा मन्त्रालयको नाम परिवर्तन गरी ‘युद्ध मन्त्रालय’ राख्ने कार्यकारी आदेशमा हस्ताक्षर गरेका छन्।

उनले यो परिवर्तन अमेरिका एक शक्तिशाली राष्ट्र हो भन्ने सन्देश विश्वलाई दिनका लागि गरिएको बताएका छन्। ट्रम्पले रक्षा विभागको वर्तमान नामलाई “वोक” भन्दै आलोचना गरेका छन्। “मलाई लाग्छ यसले विजय र शक्तिको सन्देश दिन्छ,” ट्रम्पले भने।

यद्यपि, कुनै पनि विभागको नाम औपचारिक रूपमा परिवर्तन गर्न कांग्रेसको स्वीकृति आवश्यक पर्दछ। ट्रम्पका केही समर्थकहरूले यसलाई कानुनमा समावेश गर्न शुक्रबार नै सदनमा विधेयक पनि पेश गरेका छन्।

नाम परिवर्तनको घोषणासँगै केही बाह्य परिवर्तनहरू पनि सुरु भएका छन्। पेन्टागनको वेबसाइट ‘defense.gov’ बाट ‘war.gov’ मा सारिएको छ। यसैगरी, रक्षा सचिव पीट हेगसेथको कार्यालयमा पनि नयाँ साइनबोर्ड राखिएको छ र नयाँ स्टेशनरी पनि तयार पारिनेछ।

ट्रम्पले ‘युद्ध सचिव’ भनेर सम्बोधन गर्न थालेका हेगसेथले हस्ताक्षर समारोहमा “हामी केवल रक्षामा होइन, आक्रमणमा जानेछौं” भन्दै “अधिकतम घातकता” प्रयोग गरिने र “राजनीतिक रूपमा सही” नहुने बताए।

यो कदम ट्रम्पको अमेरिकी सेनालाई नयाँ रूप दिने र उनले “प्रगतिशील विचारधारा” भनेर वर्णन गरेको कुरालाई उखेल्ने प्रयासको एक हिस्सा हो। यसअघि पनि उनले सैनिक अड्डाको नाम परिवर्तन गर्ने, ट्रान्सजेन्डर सैनिकहरूलाई प्रतिबन्ध लगाउने र महिला तथा अल्पसंख्यकहरूको योगदानको सम्मान गर्ने सामग्रीहरूलाई वेबसाइटबाट हटाउने जस्ता कदमहरू चालेका छन्।

ट्रम्पले आफ्नो कडा नीतिका बाबजुद पनि शान्तिका लागि काम गरिरहेको बताएका छन्। उनले भारत र पाकिस्तान, रुवान्डा र कंगो लोकतान्त्रिक गणतन्त्र, तथा आर्मेनिया र अजरबैजान लगायतका देशहरू बीचको द्वन्द्व समाधान गरेको दाबी गरेका छन्।

रक्षा विभागको नाम सन् १९४७ मा दोस्रो विश्वयुद्धको दुई वर्षपछि राष्ट्रपति ह्यारी ट्रुम्यानद्वारा हस्ताक्षर गरिएको कानुनमार्फत परिवर्तन गरिएको थियो। त्यतिबेला युद्ध विभाग, नौसेना विभाग र नयाँ वायु सेनालाई मिलाएर रक्षा विभाग बनाइएको थियो। हेगसेथले नाम परिवर्तन भएदेखि अमेरिकाले कुनै पनि “प्रमुख युद्ध जितेको छैन” भन्दै गुनासो गरेका छन् भने ट्रम्पले “हामीले जित्नका लागि कहिल्यै लडेनौं” भनेका छन्।