काठमाडाैं । आज दिउँसो ठीक १ बजे, नेपाल प्रहरीको प्रधान कार्यालय परिसर असामान्य रूपमा सक्रिय देखिन्थ्यो। केहीबेरमै, गृहमन्त्री सुधन गुरुङको सवारी भित्रियो।

सुरक्षाकर्मीहरू तयारी अवस्थामा थिए। गाडी रोकिनासाथ गृहमन्त्री गुरुङ ओर्लिए र औपचारिकता सुरु भयो- प्रहरीको एक टुकडीले अनुशासित ढंगले सलामी अर्पण गर्‍यो। प्रधान कार्यालयमा उपस्थित अधिकारीहरू सतर्क मुद्रामा उभिएका थिए, वातावरणमा औपचारिकता र अपेक्षाको मिश्रण थियो।

सलामी ग्रहणपछि गृहमन्त्रीले उच्च अधिकृतहरूसँग छोटो भेटघाट गरे। त्यसपछि उनी विभिन्न शाखाहरूको निरीक्षणतर्फ लागे- केन्द्रिय प्रहरी संग्राहलय पुगी प्रहरीको बिकासक्रम र गौरवमय ईतिहास वारे उत्सुकता पूर्वक जानकारी लिए, अधुनिक युगमा अपराध अनुसन्धानमा डिजिटल फरेन्सिकस ल्यावको वारेमा ब्रिफिङ्ग सुने, नेपाल प्रहरीले हालै मात्र स्थापना गरेको एआई एण्ड एड्भान्स एनालिटिकल सेल पाेलिग्राफ सेक्सन, सेन्ट्रल डाटा सेन्टरको अवलोकन गरी प्रत्येक कक्षमा उनी चासोपूर्वक सुन्दै, सोधपुछ अन्तरक्रिया गर्दै अघि बढिरहेका थिए।

त्यसपछि भएको सम्बोधनमा उनले आफ्ना विगतका अनुभव सम्झिए-तल्लो दर्जाका प्रहरीसँग काम गर्दा भोगेका अभाव, चिउरा र चाउचाउको भरमा ड्यूटी गर्नुपर्ने अवस्था, सीमित स्रोतसाधनमा ठूलो जिम्मेवारी पूरा गर्नुपर्ने बाध्यता।

उनको स्पष्ट भनाइ थियो- अब यस्तो अवस्था बदलिनेछ। सरकार, पार्टी वा गृह मन्त्रालयबाट अनावश्यक हस्तक्षेप नहुने, कसैले गलत कामका लागि दबाब दिए सिधै आफूलाई जानकारी दिन आग्रह गर्दै उनले ‘आफ्नै पार्टीका भए पनि नछोड्ने’ चेतावनी दिए।

उनले प्रहरी–नागरिक सम्बन्धलाई ‘मामा–भान्जा’ जस्तो आत्मीय बनाउनुपर्ने बताए। ‘रेस्पेक्ट गाेज म्युचुअल’ भन्दै, सम्मान दुवैतर्फबाट हुनुपर्ने र अपमान सहन नहुने स्पष्ट पारे। प्रहरीको बोली व्यवहार सुधार, ‘सर्भिस विथ स्माइल’ को अभ्यास, र नागरिकसँगको व्यवहारमै परिवर्तन ल्याउनुपर्नेमा उनले जोड दिए।

गुरुङले प्रहरीलाई आधुनिक र जिम्मेवार बनाउने योजनासमेत अघि सारे- प्रहरी गाडीलाई आपतकालीन अवस्थामा एम्बुलेन्सको रूपमा प्रयोग गर्ने, मेडिकल फर्स्ट रिस्पोन्डर तालिम दिने, ड्रोनमार्फत टियर ग्यास प्रयोग गर्ने, र दंगा नियन्त्रणमा आवश्यक सुरक्षा सामग्री बिना प्रहरी नपठाउने।

भीआईपी/भीभीआईपी सवारीमा ट्राफिक रोकेर नागरिकलाई दुःख नदिनुपर्ने, बढुवा र सरुवा कार्यसम्पादनकै आधारमा हुने, पहुँच र सिफारिसको अन्त्य हुने उनले स्पष्ट पारे।

प्रहरीको मनोबल बढाउन उनले रासन वृद्धि, राम्रो पोशाक, स्थानीय स्तरमै उत्पादन गर्ने योजना, र प्रविधिमैत्री उपकरण उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धता पनि व्यक्त गरे। ‘तपाईंहरू जनताको लागि लड्नुस्, म तपाईंहरूको साथमा छु,’भन्दै उनले तल्ला तहका प्रहरीका लागि आफ्नो ढोका खुला रहने आश्वासन दिए।

कार्यक्रमकै क्रममा आइजीपी दान बहादुर कार्कीले पनि सम्बोधन गरे। उनले प्रहरी संगठनभित्र बढ्दो जागिर छोड्ने समस्या गम्भीर बन्दै गएको उल्लेख गर्दै त्यसको समाधान तत्काल आवश्यक रहेको बताए। उनले संगठनलाई टिकाइराख्न २० वर्षे सेवा अवधिको पुनरावलोकन गर्नुपर्ने, सेवा–सुविधा बढाउनुपर्ने र १६ वा १८ वर्षमै पेन्सनको व्यवस्था गर्नुपर्ने प्रस्ताव अघि सारे।

यही क्रममा, आफ्नो कुरा राख्दै जाँदा उनी एकाएक भावुक बने। ‘मेरो पुलिसलाई टिकाउन सकिनँ… यही नै समस्या हो,’ भन्दै उनी केही क्षणका लागि स्तब्ध भए। हलमा सन्नाटा छायो।

उनका आँखा रसाए-आवाज भारी भयो।

त्यो दृश्यले उपस्थित सबैलाई झस्कायो।

त्यसैबेला, एक अप्रत्याशित क्षण आयो- गृहमन्त्री गुरुङ आफैँ सिटबाट उठे।

आइजीको सम्बोधनबाट प्रभावित हुँदै उनले ताली बजाउन सुरु गरे।

त्यसपछि उनले हलमा उपस्थित सबै प्रहरीलाई पनि उठ्न संकेत गर्दै भने- समर्थन गर्नुस्। केही क्षणमै, सम्पूर्ण हल उभिएर तालीले गुञ्जियो। त्यो ताली केवल औपचारिक थिएन- त्यो समर्थन, भावना र पीडाको प्रतिध्वनि जस्तो थियो।

तर ताली सकिएपछि फेरि एकाएक गहिरो सन्नाटा छायो- जसले त्यो क्षणलाई अझ गम्भीर र अर्थपूर्ण बनायो।